Prediyabetli bireylerde diyet protein kalitesinin serum ghrelin, insülin ve glukoz düzeylerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURGÜL ARSLAN

Danışman: FUNDA PINAR ÇAKIROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlıklı ve prediyabet tanısı almış yetişkin erkek bireylerde diyetin protein miktarı artırılmadan kalitesinin artırılmasının iştah durumu ve glisemi üzerine olumlu etkilerinin olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada farklı diyet protein kalitesine sahip olan kahvaltıların prediyabetli bireylerde, kısa ve uzun dönemde besin tüketimi ve kısa dönemde açlık-tokluk durumuna etkilerinin incelenmesi amaçlanmış, serum ghrelin, insülin ve glukoz düzeyleri üzerine etkisi değerlendirilmiştir. Bu çalışma 16 prediyabetli ve 16 sağlıklı olmak üzere 32 yetişkin erkek ile Dicle Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniğinde yürütülmüştür. Çalışma kapsamına alınan bireylere diyet protein kalitesi farklı iki farklı günde 2 farklı kahvaltı randomize çapraz geçişli olarak sunulmuştur. Prediyabetli ve sağlıklı bireylerin DPKY olan kahvaltı sonrası 180. dakikada serum ghrelin düzeyi kahvaltı öncesindeki değere göre daha düşük ölçülmüştür bu durum daha az açlık hissi oluşturacağını göstermektedir. DPKY olan kahvaltı sonrası prediyabetli ve sağlıklı bireylerin bireylerin serum insülin düzeyi yükseliş hızı DPKD olan kahvaltıya göre daha düşük olduğu görülmüş her iki kahvaltı sonrası bireylerin insülin seviyesi 180. dakikada daha düşük ölçülmüştür. Her iki grubun da DPKY kahvaltısı sonrası serum glukoz düzeyinin daha az yükseldiği görülmüştür. Her iki grubun serum trigliserit düzeyleri DPKY olan kahvaltı sonrası daha fazla yükselme göstermiş bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Her iki grubun iki farklı kahvaltı sonrası iştah durumlarını gösteren VAS skalası ölçümlerinden olan açlık, besin tüketim isteği, yiyebileceği besin miktarı skorlarının DPKY olan kahvaltı sonrası daha düşük olduğu görülmüştür. Diğer taraftan DPKY olan kahvaltı sonrası bireylerin mide doluluk hissi, tokluk ve tatlı besin yeme isteği skorlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Bireylerin her iki farklı kahvaltı sonrası 1 günlük besin tüketim kayıtları incelendiğinde DPKY olan kahvaltı sonrası daha az enerji ve besin öğesi alındığı saptanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre DPKY olan kahvaltının bireylerde daha düşük seviyelerde ghrelin, insülin ve glukoz düzeyine neden olduğu ancak trigliserit seviyelerinde daha yüksek seviyelerde olmasına neden olduğu görülmüştür. Bireylerin iştah skorlarını gösteren açlık ve tokluk gibi durumları üzerinde pozitif yönlü bir etki gözlemlenmiştir. Bireylerin DPKY olan kahvaltı sonrası tüm gün daha az enerji aldığı görülen sonuçlar arasındadır. Diyet protein kalitesi artırılması ile daha uzun süre tokluk daha az enerji alımı sağlanabilir.