Isı stresinin süt ineklerinde süt verimi ve fertilite parametreleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK DOĞUM VE JİNEKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN SARI
Danışman: MUSTAFA KAYMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda sıcaklık ve nem değerleri küresel ısınmaya bağlı olarak artmaktadır. Bunun sonucunda ineklerde sıcaklık stresi oluşmakta ve süt verimi ile yavru alma verimi düşüşe uğramaktadır. Yaptığımız çalışma ile sıcaklık stresinin fertilite ve süt verimi üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın hayvan materyalini Marmara Bölgesi Balıkesir Manyas ilçesinde bulunan süt inekçiliği yapan özel bir işletmeye ait 238 baş holştayn ırkı inek oluşturmuştur. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünden temin edilen 2009-2012 yılları Nisan ile Ekim aylarına ait aylık maksimum sıcaklık, aylık minimum sıcaklık, relatif nem ve solar radyasyon değerlerinin kayıtlı olan süt verimi ve fertilite parametreleri üzerine olan etkisi araştırılmıştır. Elde edilen bulgular, bölgenin coğrafik yapısı ve iklim şartlarından dolayı ineklerde sıcaklık stresinin Mayıs ayının ikinci yarısından sonra etkisini hissettirmeye başladığı, Haziran -Ağustos ayları arasında ise şiddetini arttırdığı, Eylül ayından itibaren etkisini kaybetmeye başladığını göstermiştir. Ortalama sıcaklığın artmaya başladığı dönemlerde süt veriminde düşüşün şekillendiği (r=-427, p 0,05) ve tohumlama indeksine (r=-267,p >0,05) etkisinin olmadığı fakat sıcaklık ile birlikte ısı nem indeksinde artışa sebep olarak etkisini hissettirdiği düşünülmüştür. Solar radyasyonun tek başına süt veriminde düşüş (r=128, p>0,05) ve suni tohumlama indeksinde düşüş (r=104, p >0,05) ile etkisinin olmadığı ancak sıcaklık ve relatif nem değerleri ile birleşerek verim kaybındaki düşüşe etki ettiği ortaya konmuştur. süt verimindeki düşüş ile suni tohumlama indeksi arasında kuvvetli negatif ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.Elde edilen veriler doğrultusunda sıcaklık stresinin süt veriminde düşüşe ineklerde gözden kaçırılan östrus oranında artışa ve suni tohumlama indeksinde yükselmelere sebep olarak dolaylı yoldan gebe kalma oranında düşüşe, yavru alımında azalmalara ve ekonomik olarak büyük zararlara yol açtığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: fertilite parametreleri, sıcaklık stresi, iklim şartları, nem, östrus, sıcaklık, solar radyasyon, süt ineği, süt verimi, tohumlama indeksi.