Sahipli kedi ve köpeklerde dışkı bakısı ile saptanan helmintler: zoonotik risk farkındalığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PARAZİTOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FAZİLET YILDIZ
Danışman: SEMİH ÖGE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada sahipli kedi/köpeklerde dışkıda intestinal helmint prevalansının tespiti, zoonoz hastalıklara ilişkin bilgi düzeylerinin ölçülmesi, kedi/köpeklerinin beslenme, paraziter tedavi ve bakım koşullarının belirlenmesi ve ayrıca veteriner hekimlerin koruyucu hekimlik rollerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ankara ilinde; hem kedi/köpek sağlığına yönelik hizmet veren veteriner klinik sayısı hem de sahipli köpek ve kedi sayısı yüksek olan farklı konumda yedi ilçe seçildi. Sahipli kedi ve köpeklerdeki intestinal helmint prevelansının tespiti için, 304 evcil hayvanın (151 köpek ve 153 kedi) dışkı örnekleri toplanmış ve toplanan dışkılar formol-etil asetat çöktürme tekniği ve Baerman-Wetzel yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca kedi/köpek sahiplerinin ve veteriner hekimlerin görüşleri de anket aracılığıyla değerlendirildi. Formol-etil asetat çöktürme tekniği ile 1 köpekte Toxocara canis, 1 kedide Toxocara cati, 1 kedide Ancylostoma tubaeforme, 1 kedide Joyeuxiella pasqualei ve 1 köpekte Trichuris vulpis teşhis edildi. Baerman-Wetzel yöntemi ile yapılan incelemeler neticesinde tüm hayvanlarda negatif sonuç elde edildi. Evcil hayvanlardaki parazitlerin insan sağlığı için riskli olduğunu düşünenlerin oranı köpek sahiplerinde %81,9 iken, kedi sahiplerinde %97,1 idi (p=0,001). Açık ve toprak alanlar için köpek sahipleri %73,9 oranında her zaman dışkıyı topladıklarını ifade ederken, kedi sahiplerinin tamamı daima dışkıyı topladıklarını belirtmişlerdir. Parazit tedavisi uygulanma sıklığı %96,7 olarak saptandı. En yaygın ilaç kullanım sıklığının %65,1 ile üç ayda bir olduğu gözlenirken, tedavilerin köpeklerde kedilere göre daha sık uygulandığı görüldü (p=0,033). Çalışmamız sonucunda hayvanların sadece %1,6'sında intestinal helmint saptandı. Evcil hayvan sahipleri, hayvanlarına veteriner hekimlerin de önerisiyle belirtilen aralıklarda ve doğru profilaksiyi uygulayarak, halka açık alanlardan dışkı toplayarak halk sağlığının ve hayvan sağlığının korunmasında aktif bir rol üstlenmelidirler.