KARMA TESTLERDE BOYUT SAYISINI BELİRLEME TEKNİKLERİNİN FARKLI ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜKLERİ VE MADDE TÜRÜ ORANLARINDA KARŞILAŞTIRILMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FAHRETTİN GÜNDÜZ

Danışman: Seher Yalçın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, büyük ve küçük örneklem büyüklüğünde açık uçlu madde sayısının çoktan seçmeli madde sayısına oranının farklılaştığı karma testlerden elde edilen veriler üzerinde, boyut sayısının belirlenmesinde sıklıkla kullanılan Kaiser Kriteri, Cattel Yamaç Birikinti Grafiği, Horn'un Paralel Analizi ve VSS (Çok Basit Yapı- Very Simple Structure) Yöntemleri'nden elde edilen sonuçların karşılaştırılmasıdır. Bu bağlamda çalışma, temel araştırma niteliğindedir. Araştırmanın amacına yönelik olarak çalışma grubunu TIMSS (Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması- Trends in International Mathematics and Science Study) 2019 8. sınıf düzeyinde birinci kitapçığı alan 624 Amerikalı öğrenci içinden büyük ve küçük örneklem büyüklüğünde (N=600 ve N=200) seçilen gruplar oluşturmaktadır. Farklı oranlarda karma testlerin elde edilmesinde ise (%45, 60, 75, 88, 107) 35 maddelik karma test kullanılmış ve açık uçlu ve çoktan seçmeli maddeler aşamalı olarak eksiltilmiştir. Çalışmada ele alınan yöntemlerin önerdiği boyut sayıları teorik yapıyla ve birbiriyle karşılaştırılmıştır. Belirlenen boyut sayısına göre yapılan faktör analizi sonucunda elde edilen TLI ve RMSEA uyum indeksleri incelenmiştir. Çalışmanın bulgularına dayalı olarak büyük örneklem üzerinde Horn'un Paralel Analiz Yöntemi'nin neredeyse tüm koşullarda fazla sayıda boyut önerme eğiliminde olduğu ve küçük örneklemlerde özellikle açık uçlu madde oranı daha fazla olduğu koşullarda daha uygun boyut sayılarının elde edildiği ayrıca faktör analizi sonucunda en iyi düzeyde model veri uyumunu sağladığı görülmüştür. VSS Yöntemi'ne göre önerilen boyut sayıları incelendiğinde, tüm koşullar altında kuramsal yapıya eşit ya da daha az sayıda boyut önerme eğiliminde olduğu, açık uçlu soru sayısı oranının daha fazla olduğu karma testlerde, daha az sayıda boyut sayısı önerme eğiliminde olduğu görülmüştür. Kaiser Kriteri, VSS Yöntemi'ne benzer şekilde hiçbir koşulda teorik yapının önerdiği boyut sayısından daha fazla sayıda boyut sayısı önermemiştir. Cattel Yamaç Birikinti grafiğine göre belirlenen boyut sayısının teorik yapıyla neredeyse tüm koşullarda örtüştüğü görülmüştür.