Aksiyel spondiloartropatili hastalarda görülen plantar fasiitte ekstrakorporeal şok dalga tedavisinin (ESWT) etkinliği


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR CAN CANER

Danışman: ŞEHİM KUTLAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Aksiyel spondiloartropatili hastalarda görülen plantar fasiitte ESWT'nin klinik ve radyolojik olarak etkinliğini ve tolerabilitesini araştırmak Gereç-Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi FTR Romatoloji polikliniğine başvuran, 2009 ASAS sınıflama kriterlerine göre aksiyel spondiloartropati tanısı almış, fizik muayene ile plantar fasiit saptanan, topuk ağrısının şiddeti görsel analog skalaya göre 10 üzerinden en az 5 olan 22 hasta çalışmaya dahil edildi. Prospektif, çift kör, randomize, plasebo kontrollü olarak planlanan bu çalışmada hastalar aktif ESWT ve sham ESWT olmak üzere 2 gruba randomize edildi. Aktif ESWT grubundaki hastalara haftada 1 seans olmak üzere toplam 3 seans ESWT; sham ESWT grubuna haftada 1 seans olmak üzere toplam 3 seans sham ESWT uygulandı. Çalışmanın primer sonlanım noktası hastaların ağrı şiddetinin 10 birimlik VAS ile değerlendiriminde 2 birim azalma olması, sekonder sonlanım noktası ise ultrasonografik incelemede plantar fasiit bulgularında düzelme olması olarak belirlendi. İlk tedavi seansı öncesi, her seanstan bir hafta sonra, son seanstan 4 ve 8 hafta sonrasında hastalar görsel analog skala, basınç algometre, ayak fonksiyon indeksi ve ultrasonografi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastalardan ESWT grubundan 1 hasta ve sham ESWT grubundan 1 hasta özel nedenlerden dolayı çalışmadan ayrıldı. Hiçbir hastada ciddi bir yan etki gözlenmedi. Ağrının VAS ile değerlendirimi, AFİ skoru ve basınç algometre ölçümünde aktif ESWT ve sham ESWT grubunda düzelme görülürken iki grup arasında fark saptanmadı. Plantar fasyanın ultrasonografi ile değerlendiriminde plantar fasya kalınlığı, artmış konveksite, düşük ekojenite, perifasyal sıvı ve subkutan ödem varlığı açısından aktif ESWT ve sham ESWT grupları arasında fark saptanmadı. Sonuç: İnflamatuvar plantar fasiite ESWT'nin plaseboya üstünlüğü gösterilememiştir. Aksiyel spondiloartropatili hastalarda görülen plantar fasiitte ESWT'nin farklı tedavi şemalarının karşılaştırıldığı, izlem süresinin daha uzun tutulduğu randomize, plasebo kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar sözcükler: Aksiyel Spondiloartropati, plantar fasiit, ESWT, ultrasonografi