Kaynaştırma ortamında öğrenim gören işitme engelli öğrencilerin sözcükleri anlamsal işlemleme becerilerinin işiten okuyucularla karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİME MİRAY SÜMER

Danışman: İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada işiten ve işitme engelli (koklear implantlı ve işitme cihazı kullanan) öğrencilerin sözcükleri anlamsal olarak işlemleme performansları karşılaştırılmıştır. Çalışma grubunu 32 işiten ve 69 işitme engelli (34 cihaz kullanan, 35 koklear implantlı) olmak üzere toplam 101 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcıların tümü 3. ve 4. sınıf düzeylerinde öğrenim gören öğrenciler arasından seçilmiştir. Uzmanların görüş birliğine vardığı 48 sözcük çiftinden (24 tanesi ilişkili iki sözcük çifti, 24 tanesi ilişkisiz iki sözcük çifti) oluşan bir işlem ile veri toplanmıştır. Elde edilen veriler tek yönlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda; okuyucuların toplam anlamsal sözcük işlemleme tepki hızı performansları açısından bakıldığında işiten okuyucular işitme cihazlı okuyucularla sözcükleri anlamsal olarak benzer hızda, implantlı okuyuculara göre ise daha hızlı olarak işlemledikleri görülmüştür. Toplam anlamsal sözcük işlemleme doğruluk oranı açısından ise işiten okuyucular işitme cihazlı ve koklear implantlı okuyuculardan daha iyi performans gösterdikleri bulunmuştur. Ayrıca koklear implantlı okuyucularla işitme cihazlı okuyucuların hem tepki hızı hem de hata oranları açısından benzer performans gösterdikleri bulunmuştur. Okuyucuların farklı anlamsal kategorilerdeki (niteliksel ilişki, bağımlı ilişki ve kategorik ilişki) sözcükleri işlemleme becerilerine bakıldığında ise sözcükleri, anlamsal kategorilere bağlı kalmadan benzer tepki hızları ve hata oranları ile işlemledikleri görülmüştür. İşitme engelli okuyucuların (koklear implantlı ve işitme cihazlı okuyucular) cihaz ve implant kullanma yaşlarına göre sözcükleri anlamsal olarak işlemleme becerilerine bakıldığında ise, hem tepki hızı hem de doğruluk oranlarına göre anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.