Starter kültür olarak kullanılan laktokok suşlarında doğal gen aktarım sistemlerinin analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLA TÜKEL
Danışman: MUSTAFA AKÇELİK
Özet:ÖZET Doktora Tezi STARTER KÜLTÜR OLARAK KULLANILAN LAKTOKOK SUŞLARINDA DOĞAL GEN AKTARIM SİSTEMLERİNİN ANALİZİ Çağla TÜKEL Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Mustafa AKÇELİK Araştırmada kullanılan 98 Lactococcus laetis susu içerisinden, 60 faja karşı tam dirençlilik gösteren 16 adet ve nişin üretme yeteneği içeren 2 adet susta; laktoz fermentasyonu, sitrat fermantasyonu, proteolitik aktivite, faj dirençlilik ve nişin üretimi gibi endüstriyel özelliklerin genetik determinantları tanımlandı. Plazmid içeriklerindeki uyuşmalara göre, faj dirençlilik özelliği içeren 16 sustan 7 adedi farklı suşlar olarak tanımlandı. Bu 7 suş ve nişin üretme yeteneği içeren diğer 2 susun verici olarak kullanıldığı konjugasyon denemelerinde, plazmidlerin yüksek aktarım sıklığının, alıcı ve verici suş karışımlarında agregasyon yapılarının oluşumu ile ilişkili olduğu saptandı. L. laetis suş karışımlannda agregasyon yeteneğinin; biri laktoz plazmidleri tarafından kodlanan (Clu), diğeri ise kromozomal DNA kökenli olan (Agg) iki elemanlı sistem tarafından kontrol edildiği belirlendi. Agregasyon yapıları oluşturan alıcı-verici suş karışımlarının kullanılması halinde, plazmidlerin konjugal aktarım sıklığı verici hücre başına 1.0 x 10"2 - 1.5 x 10"4 gibi yüksek oranlarda meydana geldi. L. laetis subsp. laetis MLL40-29 susu kullanılarak elde edilen konjugantlarda plazmid stabilitesi %82-98 arasında tespit edildi. Aynı verici suşlann kullanıldığı transdüksiyon denemelerinde, yalnız 20.2 kb ve 31.3 kb büyüklükteki plazmidlerin aktarımı gerçekleşti. Bu plazmidlerin aktarım sıklığı, verici faj başına 2.8 x 10"* - 4.4 x 1 0"8 arasında bulundu. Dokuz adet L. laetis susunda endüstriyel özellikleri kontrol eden farklı plazmidlerin transformasyon sıklığı ise, 1 ng plazmid DNA için 8.0 x 10"4 - 6.6 x 10"7 arasında saptandı. 2004, 138 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Lactococcus laetis, endüstriyel özellikler, plazmid, konjugasyon, transdüksiyon, transformasyon