Türk Özel Hukukunda ve özellikle anonim şirketlerde ticari sırrın korunması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI ELİF GÜRBÜZ
Danışman: ASUMAN TURANBOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ticarî sır, ticarî işletmelere ve şirketlere ekonomik menfaat ve rakiplerine karşı üstünlük sağlayan gizli bilgidir. Günümüzde ticarî sır, ticarî, malî ve ekonomik sektörleri de kapsayan geniş bir kavram haline gelmiştir. Geniş kapsamı nedeniyle ticarî sırrın korunması büyük önem taşımaktadır. Bunun yanı sıra, Ticarî sırrın kapsamının belirlenmesi gerek anonim şirketlerde pay sahibinin bilgi alma hakkının sınırları, gerekse sermaye piyasalarında kamuyu aydınlatmada çerçevenin oluşturulması açısından oldukça önemlidir.Çalışmanın başlığı ?Türk Özel Hukukunda, Özellikle Anonim Şirketlerde Ticarî Sırrın Korunması? dır. Bu nedenle Türk Ceza Kanunu'nda ve yer alan ticarî sırra ilişkin hükümlere yeri geldiğince genel hatlarıyla değinilmiş, bağımsız bir çalışmanın konusunu teşkil edebilecek Usul ve Rekabet Hukukunda ticarî sır ve korunması çalışma kapsamı dışında tutulmuştur. Bunun yanında, yabancı hukuk sistemlerinde konuya ilişkin düzenlemeler karşılaştırmalı olarak incelenmiş, bu kapsamda özellikle Alman, İsviçre, Amerikan ve İngiliz hukuklarında ticarî sır ve ticarî sırrın korunmasına değinilmiştir.Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sırra ilişkin doktrinde bugüne kadar yapılmış tanımlar ele alınmış, sırrın diğer türleri ile ticarî sırrın karşılaştırması yapılmış, bu çerçevede ticarî sırrın sınırları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bölümde ayrıca ticarî sır korumasının temellerini belirlemek amacıyla ve ticarî sır üzerindeki menfaatin hukukî niteliği belirlenmeye çalışılmıştır.İkinci bölümde ticarî sır üzerindeki menfaatin korunmasına ilişkin farklı hukuk sistemlerindeki düzenlemelere yer verilmiş ve Türk hukukunda yer alan çeşitli hükümler incelenmiştir. Bu çerçevede özellikle ticarî sırrın kanuna dayalı korumasının sağlandığı Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan haksız rekabet hükümlerine, Borçlar Kanunu'nun sözleşme ilişkilerine ilişkin hükümlerine ve İş Kanunu hükümlerine yer verilmiştir. Özellikle sözleşmesel korumada, know ? how, franchise, tek satıcılık, şirket, banka kredi sözleşmeleri incelenmiş, bu sözleşmelerdeki sır saklama yükümlülükleri değerlendirilmiştir.Üçüncü bölümde ise, anonim şirketler hukuku açısından ticarî sır ve ticarî sırrın korunması incelenmiş, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen anonim şirketler; Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde faaliyet gösteren kurumlar ve özellikle halka açık anonim ortaklıklar ile anonim şirket şeklinde kurulan bankalar ve sigorta şirketleri üçlü bir ayrıma tabi tutulmuştur. Bu çerçevede Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen pay sahibinin bilgi alma hakkı, yönetici ve denetçilerin sır saklama yükümlülükleri ile anonim şirketin ticarî sırrı karşılaştırılmış, Türk Ticaret Kanunu Tasarısı da dikkate alınarak, ticarî sırrın korunmasına ilişkin değerlendirilmelerde bulunulmuştur. Bunun yanı sıra sermaye piyasasında kamuyu aydınlatma ilkesi çerçevesinde ticarî sır incelenmiş, kurumsal yönetim ilkeleri göz önüne alınarak söz konusu kavramın sınırı çizilmeye çalışılmıştır. Bu kısımda ayrıca bağımsız denetim ve derecelendirme faaliyetlerinde ticarî sırrın yeri irdelenmiş, bunun yanında içerden öğrenenlerin ticareti işleminde özellikle içerdeki bilgi ile ticarî sır kavramının karşılaştırması yapılmıştır. Bölümün son kısmında ise bankacılık sırrı kavramı ve sigorta şirketlerinde ticarî sır ele alınmıştır.