Yaş tahmininde gerçek zamanlı kantitatif PZR yöntemi ile TREC analizinin kullanımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FETHİYE EKEN AKSOY

Danışman: NACİYE LALE TUFAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde niceleyici analiz araçlarından biri de yaş tayinidir. Birçok farklı metotla belirlenebilen yaş tayini farklı çalışmalarda kullanılabilen önemli bir ölçüt niteliği taşır. Özellikle adli vakalarda yaş tayini gerek kimliklendirme gerek babalık tayini gerekse hukuki açıdan birçok hak ve sorumluluk ölçütü olarak önem arz eder. Birden fazla yaş tayini metodunun bulunmasına rağmen, bu metotlar bazı faktörler sebebiyle kullanılamamaktadır. Çevre koşulları, cinsiyet farklılığı, maliyet bu faktörlerden bazılarıdır. İmmun sistem organlarından biri timüs T lenfosit üretim ve çeşitliliğinden sorumludur. Bu çeşitlilik VDJ kombinasyonu ile sağlanır. Bu kombinasyonda TREC adı verilen dairesel bir DNA parçası oluşur. TREC kararlı bir yapıdır ve hücre proliferasyonunda replike olmaz. Bu durumda; yaş artarken TREC'in azalmasını sağlar. Bu çalışmanın amacı yaş tahmininde gerçek zamanlı kantitatif PZR yöntemi ile TREC analizinin kullanımının araştırılmasıdır. Çalışmamız 203 kişiden oluşup 15-65 yaş aralığındadırlar. Örneklem grubumuz TREC kopya sayılarını iyi değerlendirebilmek amacıyla 10 farklı alt yaş grubundan oluşmaktadır. TREC kopya sayısının yaşla azaldığı bilinmektedir ancak bu tez çalışmamızda kantitatif PZR TREC analizi ülkemizde ilk kez yapılmıştır. Kendi popülasyonumuz için oluşturduğumuz 10 alt grup için ortalama TREC kopya sayıları tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarımız mevcut literatürü desteklemektedir. Kore'de yapılan çalışmada 60 yaş, Çin'de yapılan çalışmada 55 yaş üzeri olan TREC kırılma noktası, çalışmamızda 55-59 yaş grubunda tespit edilmiştir. Bu kırılma noktasının, cinsiyet ile olan ilişkileri incelendiğinde erkeklerde 45-49, kadınlarda ise 55-59 yaş gruplarına denk geldiği gözlemlenmiştir. Yaptığımız çalışma kapsamında kantitatif TREC analizi ile özellikle genç dönemde kronolojik yaşının belirlenemeyeceği ancak, bulunduğu yaş grubu kategorisi tespit edilebilir sonucuna varılmıştır. TREC kopya sayıları ve Cp değerinin üzerindeki etkileriyle daha güçlü bir ilişki kurmak için örnek sayısı genişletilebilir.