İsotretinoin tedavisi alan akne vulgaris hastalarında yaşam kalitesi ölçümü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DERMATOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAHİT YAVUZ
Danışman: HATİCE ŞANLI
Özet:ÖZET isotretinoin Tedavisi Alan Akne Vulgaris Hastalannda Yaşam Kalitesi Ölçümü Amaç: Akne vulgaris lezyonların yerleşim yeri ve sekonder sorunlar nedeniyle etkilenen hastalarda önemli psiko-sosyal sorunlar oluşturmaktadır. Akne vulgaris tedavisinde çok çeşitli alternatifler bulunmakta olup bunlardan biride orta ve şiddetli akne vulgarisli hastalarda kullanılan isotretinoindir. Dermatolojik hastalarda hasta konforu ve yaşam kalitesini değerlendiren çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak isotretinoin alan akne vulgaris hastalarında yapılacak geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu tez çalışmasında isotretinoin alan akne vulgaris hastalarında yaşam kalitesindeki değişiklikler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Gereç ve Yöntem: 1 Ekim 2005 ile 31 Ekim 2006 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Dermatoloji Anabilim Dalı polikliniğine sivilce şikayetiyle başvuran 983 hasta değerlendirildi. Hastaların lezyonlarının klinik şiddeti, daha önce aldıkları tedaviler ve bu tedaviler sonrası yanıtları değerlendirildi. Başvuran 983 hastadan 63'üne isotretinoin tedavisi başlandı ve çalışmaya dahil edildi. Sözel onam alınması sonrası hastaların cinsiyeti, yaşı, tedavi başlangıç tarihi ve başlanan isotretinoin dozu kaydedildi. Isotretinoin dozu; her hasta için 120mg/kg kümülatif doz hesaplanarak ve hastaların bu dozun 6-7 ay ortalama sürede kullanacakları düşünülerek belirlendi. Hastaların hepsinde tedavi öncesinde global akne evreleme sistemi (Global Acne Grading System, GAGS) kullanılarak hastalık şiddeti kayıt edildi. Bu değerlendirme tedavinin üçüncü ayında ve altıncı ayında olmak üzere toplam 3 kez yapılıp kayıt edildi. Hastalara tedavi öncesinde, üçüncü ayda ve altıncı ayda olmak üzere 3 kez görsel analog skala (Visual Analog Scale, VAS) kullanılarak hastalık şiddetlerini değerlendirmeleri istendi. 27Çalışmada dermatolojik yaşam kalite indeksi kullanıldı ve hastalardan 3. ve 6 aylardaki kontrolde cevaplamaları istendi. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaşları 14 ile 32 arasında değişmekteydi ve ortalama yaşları 22 bulundu. Hastaların 12'si (%29,3) erkek, 29'u (%70,7) kadındı. Klinik olarak değerlendirilen akne şiddet skorunun isotretinoin tedavisi ile belirgin düştüğü ve böylece yaşam kalitesinin yükseldiği görüldü. Hastaların belirlediği görsel analog skala değerleri ise akne şiddet skoruyla orantılı şekilde tedavi ile azalma gösterdi. Tedavi öncesi yüksek olan dış görünümünden rahatsız olma, sosyal faaliyetlerde azalma, bozulmuş günlük yaşam faaliyetleri, yakın çevre ile ilişkiler, cinsel yaşam ve iş-okul yaşamı üzerine olan olumsuz etkilerin isotretinoin tedavisi ile düzeldiği, tedavi sonrası dönemde yaşam kalitesinde belirgin artış olduğu görüldü. Sonuçlar: isotretinoin tedavisi akne vulgarisde etkin bir tedavi olup, tedavinin sonunda akne vulgarisin objektif ve sübjektif değerlendirmelerle klinik şiddetinin azalmasına paralel olarak yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmeye neden olduğu saptanmıştır. Akne vulgariste tedavi etkinliği değerlendirilirken yaşam kalite indekslerinin kullanılmasının yerinde olacağı düşünülebilir. Anahtar Sözcükler: Akne Vulgaris, isotretinoin, Dermatolojik Yaşam Kalitesi. 28