Danıştay kararları ışığında Türk idari yargısının manevi tazminata yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL TUĞÇE KILIÇ
Eş Danışman: KAYA BURAK ÖZTÜRK, ALİ DURSUN ULUSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İdarenin hukuki sorumluluğu, hukuk devletinin doğal bir sonucu ve gereği olup, mali anlamda bir sorumluluğu ifade etmekte; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı, zarar görene, yine kendi malvarlığından çeşitli malvarlığı değerlerinin aktarılması suretiyle kamu hukuku ilke ve kuralları çerçevesinde tazmin etmesi anlamına gelmektedir. Bu kapsamda idare; ölüm, bedensel zararlar ve kişilik haklarına saldırı nedeniyle ortaya çıkan maddi ve manevi zararları tazmin etmekle yükümlüdür. Manevi zararın giderimi için ödenecek olan manevi tazminatın, mevzuat uyarınca, hem adli hem idari yargı yerlerinde hâkim/mahkeme tarafından takdir ediliyor oluşu onu; yargı önünde eşitlik, adalet ve hakkaniyet gibi hukuk devleti ilkeleri ile adil yargılanma hakkı ve mülkiyet hakkı başta olmak üzere temel hak ve özgürlükler, yargıya güven, hukukun üstünlüğü gibi kavram ve kurumlarla yakından ilgili hale getirmektedir. Danıştay, hizmet kusurunun söz konusu olduğu uyuşmazlıklara ilişkin kararlarında, manevi tazminatın şu üç unsuru birbirinden ayrılmaz biçimde içermesi ve gözetmesi gerektiğini belirtmektedir. Bunlar; zarar görenin duyduğu acı ve üzüntüyü kısmen de olsa giderebilecek düzeyde olma, idarenin olaydaki kusurunun ağırlığını ortaya koyacak olma ve sebepsiz zenginleşmeye yol açmama olarak karşımıza çıkmaktadır. Danıştay manevi tazminatı, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı olarak değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tatmin aracı olarak nitelemektedir. Kusur, zarar gibi manevi tazminatın şartları ile ilgili temel unsurlar yanında usul kurallarına ilişkin diğer bazı unsurlar manevi tazminat miktarına etki etmektedir.