Canlı vericilerden renal transplantasyon yapılan hastalarda farklı siklosporin uygulamalarının erken ve uzun dönem greft fonksiyonlarına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP BAYKAL (ÇAYLAK)
Danışman: ŞEHSUVAR ERTÜRK
Özet:ÖZET Böbrek transplantasyonu yapılan hastalarda greft fonksiyonlarını, greft ve hasta sağ kalımını etkileyen bir çok faktör vardır. Siklosporinin (CSA) klinik kullanıma girmesi ile greft ve hasta yaşam oranlarında artış saptanmıştır. Ancak CSA'nın en önemli yan etkilerinden birisi nefrotoksisitedir. Bu yüzden CSA'nın düşük doz verilmesi, uzun dönemde kesilmesi gibi tedavi protokol değişikleri gündeme gelmiştir. Çalışmamızda, canlı vericilerden böbrek transplantasyonu yapılan 144 hastanın dosyaları retrospektif-kohort düzen ile incelenerek; transplantasyon sonrası ilk üç gün CSA almayan 46 hasta ile, CSA alan 98 hastanın erken ve geç dönem greft fonksiyonları ve bunlara etki eden değişkenler saptandı. Olgulara ait demografik özellikler, erken dönemde morbitide ve greft fonksiyonları, uzun dönem greft fonksiyonları ve komplikasyonları, greft kaybı nedenleri incelendi. Erken dönem CSA almayan hasta grubunda HLA antijen uyumsuzluğu daha fazla olmasına karşın (p=0.001), akut rejeksiyon sıklığı artmamıştı. Bu hastalarda, transplantasyon sonrası birinci hafta CSA dozu, idrar hacmi ve kan basıncının daha düşük (p<0.0001), uzun dönem greft fonksiyon bozukluğu ve greft kaybının daha az olduğu (sırası ile, p=0.037 ve p=0.049) tespit edildi. Ancak izlem süreleri karşılaştırıldığında CSA almayan hastaların izlem sürelerin daha kısa olduğu saptandı (p<0.0001). Uzun dönem greft fonksiyonunun bağımsız belirleyicileri birinci ay ortalama kan basıncı (p=0.005) ve kreatinin düzeyi (p<0.0001), greft kaybının bağımsız belirleyicileri ise verici yaşı (p=0.004) ve birinci hafta kreatinin düzeyleri (p=0.003) idi. Bir ve 5 yıllık hasta sağ kalımı sırası ile %97.2 ve %92.3, 1 ve 5 yıllık greft sağ kalımı ise %95.1 ve %81.9 olarak bulundu. Çalışmamızın sonuçları, canlı vericilerden böbrek transplantasyonu yapılan ve üçlü immünosupresif tedavi uygulanan hastalarda, transplantasyon sonrası ilk üç gün CSA verilmemesinin, akut rejeksiyon sıklığını arttı rmadığını göstermektedir. Ek olarak, bu uygulama kan basıncı düzeyleri ve uzun dönem greft fonksiyonlarının daha iyi olmasını sağlamaktadır. 37