Tabanca ve tüfek mermi çekirdeklerinin neden olduğu tahribatların simüle edilmesi ve ana hedef durumlarının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ TIP ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN ÖĞÜNÇ

Danışman: YAŞAR BİLGE

Özet:

ÖZET Tabanca ve Tüfek Mermi Çekirdeklerinin Neden Olduğu Tahribatların Simüle Edilmesi ve Ara Hedef Durumlarının Değerlendirilmesi Yara Balistiği; mermi çekirdeklerinin canlı dokular üzerinde neden oldukları tahribatları ve etkili olan hususları inceleyen bilim dalıdır. Yara Balistiği çalışmalarında en yaygın problem denemelerin yapılmasında kullanılacak test ortamıdır. Test ortamının insan dokusunun ateşli silah yaralanmasına gösterdiği etki ile uyumlu etkiyi göstermesi gereklidir. Bu nedenle anatomik olarak insan dokusuna en benzeyen hayvan olan domuzlar Yara Balistiği çalışmalarında kullanılmaya başlanmıştır. Ancak hayvan deneylerinin etik ve teknik olarak zor olmasından dolayı cansız doku simülantlarının kullanımı Yara balistiği çalışmalarında yaygınlaşmıştır. Yara Balistiği literatüründe kullanılan doku simülantlarmı statik ve dinamik simülantlar olarak sın kandırabiliriz. İnsan dokusunun elastik bir yapıda olması nedeniyle, bir mermi çekirdeğinin insan dokusu üzerinde göstereceği etkinin doğru bir şekilde analizi ancak statik doku simülantları kullanılarak yapılabilir. 1980'lerin başlarından itibaren yara balistiği uzmanı Dr.M.L.Fackler tarafından geliştirilen saydam ve elastik Ordnance Jelatin ilk ve tek yumuşak doku simülantı olarak yayımlanarak yara balistiği çalışmalarında kullanılmıştır. Çalışmalarımız sırasında KPL-GATA Yara Balistiği Çalışma Grubu tarafından geliştirilen ve Literatürde ilk kez olarak yumuşak doku simülantı olarak kullanılan %10 Kraton G 1650 E'den imal edilen Şeffaf Balistik Mum (Transparent Gel Candle-ŞBM), Ordnance Jelatine sahip olduğu şeffaflık, elastikiyet, dayanıklılık, düşük maliyet ve tekrar kullanılabilirlik açısından iyi bir alternatif olmuştur. Çalışmalarımız sırasında yaptığımız tüm deneylerde Şeffaf Balistik Mum test ortamı olarak kullanılmıştır. Testler çerçevesinde 7,62x51 mm ve 9x1 9mm mermi çekirdeklerinin etkileri incelenmiş ve neden oldukları tahribatlar bir birleriyle karşılaştırılmıştır. iki mermi çekirdeğinin karşılaştırılmalarında 7,62x51 mm tüfek mermi çekirdeğinin, 9x1 9mm tabanca mermi çekirdeğine oranla çok daha tahrip edici olduğu gözlenmiştir. Yara Balistiği Literatüründe ilk kez olarak güvenlik güçleri ile silahlı kuvvetler personelinin karşılaştığı özel nitelikli ara hedef durumlarının doku tahribatına olan etkileri incelenmiştir. Yapılan deneylerde özel nitelikli ara hedeflerin yaralanmaların şiddetini arttırdığı gözlenmiştir. Deneyler sonucunda elde edilen veriler ışığında güvenlik güçleri ve silahlı kuvvetler tarafından kullanılan hücum yeleklerinin yapılarında değişikliğe gidilmiş ve özel nitelikli ara hedef kaynaklı tahribatı önleyici tedbirlerin geliştirilmesi yönünde çalışmalara başlanmıştır. Anahtar Kelimeler: 1. Yara Balistiği 2. Ara Hedef Durumu 3. Terminal Balistik 4. Mermi Çekirdeği Hareketleri 5. Ateşli Silah Yaralanmaları 147