Yabancı dilde ilgeç öğretiminde bilişsel yaklaşımlar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUBA YILMAZ UÇMAN
Danışman: ELİF ARICA AKKÖK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, yabancı dil öğretiminde İngilizce "in" (içinde), "on" (üstünde) ve "at" (yakınında) ilgeçlerinin öğretimi konusunda bilişsel dilbilim öğretilerine dayalı olarak hazırlanan öğretim sürecinin öğrencilerin erişi düzeyine etkisini sınamayı amaçlamıştır. Bu amaçla, "in, on, at" ilgeçleri Alanlar Kuramı (Theory of Domains), İmge Şemaları Kuramı (Image Schema Theory) ve Kavramsal Metafor Kuramı (Conceptual Metaphor Theory) çerçevesinde; uzamsal, zamansal ve soyut alanlar bağlamında ele alınmıştır. Araştırma, 2015-2016 öğretim yılı bahar yarıyılında İskitler Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Elektrik Elektronik ve Makine Teknolojileri sınıfı öğrencileriyle 5 haftalık sürede gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ön-test - son-test kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılmıştır. Çalışma gruplarını oluşturan 64 öğrenciden 32'si deney, 32'si kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmada öncelikle deney ve kontrol gruplarına ön-test uygulanarak grupların ortalamaları arasında fark olmadığı saptanmıştır. Ön-testin ardından sunulan öğretim sürecinde, kontrol grubuna Dilbilgisi Çeviri Yöntemiyle hazırlanan öğretim süreci seçeneği uygulanarak öğrencilere ilgeçlerin kullanım kuralları sunulmuştur. Deney grubuna ise bilişsel dilbilim öğretileri çerçevesinde hazırlanan öğretim süreci seçeneği uygulanarak ilgeçleri güdüleyen deneyimsel ve bilişsel özelliklerin sezdirilmesi amaçlanmıştır. Böylece ilgeçleri güdüleyen temel uzamsal ilişkiler ve bu ilişkilerden hareketle ortaya çıkan imgesel anlamların bilişsel yönüne ilişkin farkındalık yaratılarak öğrencilerin dikkati uzamsal anlamların metaforik uzanımlarına çekilmiştir. Araştırmanın sonuçları, uygulanan öğretim süreçlerinin deney ve kontrol grubundaki erişi düzeyleri arasında farklılık yarattığını göstermiştir. Buna göre kontrol grubunun ön-test ve son-test erişi düzeyleri arasında farklılık görülmezken, deney grubuna ait erişi düzeyinin son-test sonucunda önemli ölçüde yükseldiği gözlenmiştir. Bu sonuç, deney grubunda uygulanan öğretim sürecinin ilgeçlerin öğrenilmesinde karşılaşılan güçlük durumlarını ortadan kaldırdığını ve öğrencilerin bu sürecin sonucunda olumlu öğrenme davranışları geliştirdiklerini ortaya koymuştur.