GST omega 1 ve omega 2 gen polimorfizmlerinin talasemi hastalarındaki kan metal düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGE AHSEN KARA
Danışman: HALİT SİNAN SÜZEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ile organizmada metal homeostazının önemli ölçüde değiştiği bir hastalık olan talasemide, demir toksikokinetiğinde rol olduğu düşünülen GSOT1 (rs4925 C/A) ve GSOT2 (rs156697 A/G) gen polimorfizmlerinin kan demir ve kurşun düzeylerine olan etkisinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda talasemi dışında başka bir hematolojik hastalığı ve metal maruziyeti olmayan, en az bir yıldır eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yapılmakta olan 100 hasta bireyden elde edilen kan örnekleri kullanılmıştır. Kan örneklerinde demir iz elementi konsantrasyonları Alevli Atomik Absorpsiyon Spektrometre (Varian AA240FS) cihazı ile, kurşun konsantrasyonları ise Grafit Fırın Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (Varian AA240Z) ile belirlenmiştir. Genetik araştırmalar için izole edilen DNA'larda GSOT1 C/A (rs4925) tek nükleotid polimorfizmini belirlemek amacıyla Alel Spesifik Oligonükleotid- Polimeraz Zincir Reaksiyonu (ASO-PCR) yöntemi, GSOT2 A/G (rs156697) tek nükleotid polimorfizmini belirlemek amacıyla Polimeraz Zincir Reaksiyonu-Restriksiyon Fragman Uzunluk Polimorfizmi (PCR-RFLP) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda talasemili hastalarda GSOT1 ve GOST2 gen polimorfizmlerinin kan demir ve kurşun düzeylerine etkisi istatistiksel olarak değerlendirildiğinde, GSOT1 gen polimorfizmi genotip frekansları; %51 yabanıl tip (CC), %40 heterozigot (CA), %9 mutant tip (AA) olarak belirlenmiştir. Demir düzeyi AA genotipine sahip bireylerde (286,08±33,95mg/L), CA (295,76±68,45mg/L) ve CC genotipli bireylere (291,27±51,38 mg/L) göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Çalışmamızda demir ve kurşun arasında negatif bir korelasyon gözlemlenmiştir ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). GSOT2 gen polimorfizmi genotip frekansları; %42 yabanıl tip (AA), %45 heterozigot (GA) ve %13 mutant tip (GG) olarak belirlenmiştir. Demir düzeyi AA genotipine sahip bireylerde (283,59±59,69 mg/L) AG (302,14 ±58,69 mg/L ) ve GG genotipli bireylere (288,65 ±40,29 mg/L ) göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Çalışmamızda demir ve kurşun arasında negatif bir korelasyon gözlemlenmiştir ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Anahtar Kelimeler: Gen polimorfizmi GSOT-1, GSOT-2, Metal, Talasemi.