Konjestif kalp yetmezliği nedeni ile hastaneye yatırılan hastalarda depresyon, anksiyete ve inflamasyon ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSIN TULUNAY
Danışman: TAMER SAYIN
Özet:ÖZET Konjestif Kalp Yetmezliği Nedeni ile Hastaneye Yatırdan Hastalarda Depresyon, Anksiyete ve Inflamasyon İlişkisi Amaç. Son yıllarda, konjestif kalp yetmezliği olan hastalarda depresyona sık rastlandığını ve bunun morbidite ve mortaliteyi olumsuz yönde etkilediğini gösteren kanıtlar giderek artmaktadır. Kalp yetmezliğinde, depresyonun kötü prognoza eşlik etmesinin mekanizması tam olarak anlaşılamamıştır. Depresyon da kalp yetmezliği gibi nörohormonal aktivasyon, ritim bozuklukları, inflamasyon ve hiperkoagülabiliteye yol açar. Bu çalışmanın birincil amacı konjestif kalp yetmezliği nedeni ile hastaneye yatan hastalarda depresyon ile beyaz küre sayısı, trombosit sayısı, eritrosit sedimantasyon hızı ve yüksek duyarlı (high-sensitive) CRP (hsCRP) gibi inflamasyon göstergeleri arasında bir ilişki olup olmadığının saptanmasıdır. İkincil amacı ise depresyon ve anksiyete prevalansmın ve bunları etkileyebilecek klinik ve psikososyal faktörlerin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem. Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi ve Kalp Merkezi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı'na New York Kalp Cemiyeti (NYHA) fonksiyonel sınıf H-IV konjestif kalp yetmezliği nedeni ile yatırılan ve ejeksiyon fraksiyonları (EF) %40 ve altında olan toplam 45 hasta dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, eğitim durumu, kalp yetmezliği etyolojisi, kalp yetmezliği tam süresi, son iki yıl içinde kalp yetmezliği nedenli yatış sayısı, tedavi uyumu, EF, NYHA sınıfı, depresyon öyküsü, antidepresan kullanımı, komşularla görüşme sıklığı ve aynı evde kaç kişi yaşadıkları kaydedildi. Hastaların depresyon ve anksiyeteleri sırasıyla Beck Depresyon Envanteri ve Beck Kaygı Envanteri ile değerlendirildi. Beck Depresyon Envanteri skorları on ve üzerinde olan hastalar depresif olarak kabul edildi. 0-21 arası Beck Kaygı Envanteri skorları düşük düzeyde anksiyete, 22-35 arası skorlar orta düzeyde anksiyete, 36 ve üstü skorlar ise ciddi düzeyde anksiyete olarak yorumlandı. Hastaların beyaz küre ve trombosit sayılan, eritrosit sedimentasyon hızı ve hsCRP düzeyleri ölçüldü. Bulgular. Çalışmaya alman hastaların %80'inin Beck Depresyon Envanteri skorları depresif düzeyde idi. Bu hastaların yalnızca %11'i antidepresan ajan kullanmakta idi. Hastaların %84'ü düşük anksiyete düzeyine sahipken hiçbir hastada ciddi düzeyde anksiyete saptanmadı. Depresyonun ve anksiyetenin yaş, cinsiyet, kalp yetmezliği etyolojisi, kalp yetmezliği tam süresi, son iki yıl içinde kalp yetmezliği nedenli hastaneye yatış sayısı ve EF ile ilişkisi olmadığı gösterildi. NYHA fonksiyonel sınıfı ile Beck Depresyon Envanteri skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanırken (p<0.01) Beck Kaygı Envanteri skorları ile arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Depresif bulguları olan grupta trombosit sayılarının depresif olmayan gruba göre daha yüksek bulundu ( sırasıyla 253.36±77.12 ve 180.33±80.14 x 103/nL, p=0.048). Korelasyon analizlerinde Beck Depresyon Envanteri skorları ile hsCRP düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyon olduğu saptandı (r=0.345, p=0.049). Beck Depresyon Envanteri skorlarının Beck Kaygı Envanteri skorları ile korele olduğu da bulundu (r=0.557, p<0.001). Komşuları ile daha sık görüşen hastaların depresyon skorları daha düşüktü (p<0.05). Aynı evde yaşayan kişi sayısı arttıkça hem depresyon hem de anksiyete skorlarının arttığı gözlendi (sırasıyla r=0.527, p<0.001 ve r=0.0457, 41p<0.01). NYHA sınıfı ve EF ile belirlenen hastalık şiddeti arttıkça hsCRP düzeylerinin de arttığı gözlendi. Sonuç. Konjestif kalp yetmezliği nedeni ile hastaneye yatan hastalarda depresyon sık olup yeteri kadar tedavi edilmemektedir. Depresyon ile hsCRP ve trombosit sayılan arasında ilişki mevcuttur ve artmış inflamatuar aktivite kalp yetmezliği seyrini olumsuz yönde etkileyebilir. Anahtar Sözcükler: konjestif kalp yetmezliği, depresyon, anksiyete, inflamasyon, prevalans. 42