Hititçe çivi yazılı belgelerde fal ve falcılık
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDEF AYYILDIZ
Danışman: TURGUT YİĞİT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hititler, M.Ö. 2. Binyılda Anadolu'da büyük bir devlet kurarak, merkezi otoriteyi sağlamış ve Mısır, Asur, Babil gibi büyük krallıklarla hem siyasi hem de kültürel bağlamda denk konuma gelmiştir. Hititler siyasi olarak Anadolu'da gücünün doruk noktasına ulaştığında bile tanrıların kendilerine hazırladığı geleceği öğrenmek ve bilinmeyen geçmişi aydınlatmak adına tüm antik medeniyetler gibi bazı yöntemler kullanmışlardır. Boğazköy, Ortaköy, Kuşaklı ve Maşathöyük gibi Hitit merkezlerinde açığa çıkarılan çivi yazılı arşivlerde çok sayıda fal ile ilgili tablet ve tablet parçalarınının bulunması, Hititlerin geleceği öğrenmek ya da geçmişteki bir olayın gerçeklerini ortaya çıkarmak için defalarca fal ve kehanete başvurduğunu göstermektedir. Bütün eski toplumlarda olduğu gibi Hititlerde tanrıların insanlar hakkında aldıkları kararları öğrenmek için çeşitli falcılık teknikleri düşünmüşler ve uygulamışlardır. Falcılık yoluyla tanrıların isteklerini ve sorular sorarak insanlara karşı öfkelerinin nedenlerini öğrenerek ve bu öfkelerini gidermek içinde çeşitli uygulamalar yapmışlardır. Doğadaki bir takım olağanüstü olaylar tanrıların insanlara verdiği işaretlerin belirtileri olarak yorumlanmıştır. Bir tür kehanet (omen) olan bu işaret gözlemlerini yeterli bulmayarak, tanrıların isteklerini, bir şeye öfkelenmişlerse nedenlerini öğrenmek bunun yanında, kendilerini ilgilendiren bazı sorulara cevap bulmak amacıyla bir takım teknikler aracılığına fala başvurmuşlardır. Hititlerin yaşamında kehanetten çok daha önemli bir yer tutan falcılığın özgün yönü ise bir takım somut sorunlara tanrılardan yanıt almak maksadıyla kullanılmış olmasıdır. Hitit arşivi içerisinde yer alan çok sayıdaki fal metinleri, anlaşılması bakımından zorluğu yanında, Hitit idari, askeri ve sosyal yapısının anlaşılması bakımından çok önemlidir. Anahtar Kelimeler: Anadolu, Hititler, Çivi Yazısı, Fal, Kehanet