David Mitchell'ın Bulut Atlası ve Kemik Saatler Romanlarının Bakhtin'in Kronotop Kuramı Bağlamında Bir İncelemesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batı Dilleri ve Edebiyatları, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMUT SAĞESEN
Danışman: Zeynep Zeren Atayurt Fenge
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Mikhail Bakhtin'in edebi eserlerde zaman ve uzam arasındaki ilişkileri ele almak amacıyla geliştirdiği kronotop kavramı üzerinden David Mitchell'in Bulut Atlası (2013) ve Kemik Saatler (2017) isimli eserlerindeki zaman-uzam ilişkisi ele alınmaktadır. Bakhtin, zamanı ve uzamı hikâyeleştirmek için kullanılan biçimci ya da yapısalcı yaklaşımlardan kendisini ayırarak yazınsal zaman ve uzamın okuyucunun yazınsal eser içinde yaratılan gerçekliği algılaması bakımından temel bir birliktelik içerisinde olduğunu kabul etmiştir. Yazınsal eserlerde sürekli olarak kullanılan zaman-uzam birliktelikleri, Bakhtin'e göre, sadece o eserin çözümlenmesini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda eserin türüne ve türsel özelliklerine ilişkin de tanımlayıcı görevi de üstlenir. Bakhtin yazınsal eserlerde en sık kullanılan kronotoplar olarak yol-karşılaşma, şato, salon ve eşik kronotoplarına dikkat çeker. Günümüzün post-modern hikâye anlatıcılarından olan David Mitchell, zaman ve karşılaşma kronotopları başta olmak üzere kronotopu adeta deneysel bir biçimde bu iki romanda uyguladığı görülmektedir. Mitchell özelinde, romanın dışına çıkan ve diğer romanlarda da benzer şekilde rastlanan kronotoplar, onun eserlerinde bir "meta-hikâye" kurgusunun ortaya çıkmasına katkı sağlar. Bu deneyselliğin yanı sıra, Mitchell'in Bulut Atlası ve Kemik Saatler isimli romanlarında zaman olgusunun yanı sıra geleneksel kronotopların kullanımına dair örnekler de bulunmaktadır. Bu açıdan, iki romanda yol, eşik, taşra gibi kronotoplar romanların genel anlatı yapısı ve tematik bütünlüğünün çözümlenmesi için kullanılmış ve birtakım sınırlılıklarına rağmen, çözümlemede etkili birer araç olarak kullanılabilecekleri görülmüştür.