Otizm spektrum bozukluğunda tekrarlayıcı davranışlar ve motor koordinasyon
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEBRAİL KARADAŞ
Eş Danışman: ŞEYDA DEMİR, HATİCE BAKKALOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, otizm spektrum bozukluğunda (OSB) tekrarlayıcı davranışlar ve motor koordinasyonun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 5-15 yaş aralığında toplam 419 OSB olan çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Çocukların 241'i için ebeveynler, 351'i için öğretmenler ve 173'ü için hem ebeveynler hem öğretmenler demografik bilgi formu, Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği-2-Türkçe Versiyonu (GOBDÖ-2-TV), Tekrarlayıcı Davranışlar Ölçeği-Revize-Türkçe Versiyonu (TEDÖ-R-TV) ve Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Anketini (GKBA) tamamlamışlardır. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Elde edilen veriler SPSS programına girilerek analizler için normallik sayıltılarının karşılanıp karşılanmadığı incelenmiştir. OSB olan çocukların TEDÖ-R-TV ve GKBA puan ortalamaları ve yüzdeleri hesaplanmıştır. Bunun sonucunda OSB olan çocukların tekrarlayıcı davranış sayılarının, yoğunluğunun yüksek ve motor koordinasyonlarının düşük olduğu bulunmuştur. Bunun yanı sıra çocukların yaklaşık %80'inde gelişimsel koordinasyon bozukluğu riski olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Pearson Momentler Çarpımı katsayısı ile tekrarlayıcı davranışlar ve motor koordinasyon arasındaki ilişkiye bakılmış ve negatif yönlü düşük düzey ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca ebeveynler ve öğretmenlerden toplanan verilerin uyumuna yine Pearson Momentler Çarpımı katsayısı ile bakılarak uyumlu olduğu belirlenmiştir. Bağımsız örneklemler t testi sonucunda OSB'den ağır düzeyde etkilenenlerin motor koordinasyonlarının hafif düzeyde etkilenenlere kıyasla daha düşük, tekrarlayıcı davranış sayısının daha yüksek olduğu; kızların erkeklere kıyasla tekrarlayıcı davranışlarının daha fazla motor koordinasyonlarının daha düşük düzeyde olduğu ancak farkın anlamlı olmadığı; ek tanıya göre tekrarlayıcı davranışların farklılaşmadığı ancak ek tanısı olanların motor koordinasyonlarının ek tanısı olmayanlara kıyasla daha düşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak yaş grupları arasında farklılaşma olup olmadığının belirlenmesi için yapılan ANOVA sonucunda OSB olan çocukların hem tekrarlayıcı davranışlarının hem de motor koordinasyonlarının yaşa göre farklılaşmadığı görülmüştür.