Yeni Zelanda Tavşanı'nda (Oryctolagus cuniculus L.) ön bacak eklemlerinin farklı teknikler kullanılarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK ANATOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: REMZİ ORKUN AKGÜN
Danışman: İSMAİL ÖNDER ORHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeni Zelanda Tavşanı ortopedik çalışmalar başta olmak üzere birçok deneysel araştırmada hayvan modeli olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Çalışmada tavşanların ön bacak eklemlerinin bilgisayarlı tomografi (BT), mikro bilgisayarlı tomografi (μBT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) teknikleri ile anatomik açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. Transversal BT ve MR görüntülerinin kesitsel plastinat görüntüleriyle karşılaştırılıp örnekler üzerindeki anatomik yapıların tanımlanması hedeflenmiştir. Ayrıca tomografi görüntülerinden 3 boyutlu (3B) dijital rekonstrüksiyon ve baskı modellerinin oluşturulması, 3B dijital modeller üzerinden omuz ve dirsek eklemlerine ait anatomik ölçümlerin belirlenmesi çalışmanın diğer amaçları arasındadır. Çalışmada 14 (7 dişi, 7 erkek) adet tavşan kullanıldı. BT ve MR görüntüleme işlemleri tamamlandıktan sonra vücuttan uzaklaştırılmış ön bacakların μBT görüntüleri elde edildi. Plastinasyon işleminde formalinle tespit edilmiş ön bacaklara sırasıyla dehidrasyon, zorlu impregnasyon ve gaz kürleme-sertleştirme aşamaları uygulandı. Eklem bölgelerine ait kemik doku en net olarak μBT görüntülerinde değerlendirilirken, yumuşak dokular MR görüntülerinde tanımlandı. Kesitsel plastinat örnekleri kemik doku bakımından BT, yumuşak doku bakımından MR görüntüleriyle oldukça uyumluydu. μBT görüntülerinden oluşturulan 3B dijital modeller BT görüntüleri kullanılarak elde edilen 3B modellere göre anatomik açıdan oldukça ayrıntılıydı. Omuz ve dirsek bölgelerine ait 3B kemik ölçümleri 3D Slicer programı kullanılarak gerçekleştirildi ve ölçüm verileri istatistiksel olarak dişi ile erkek tavşanlar arasında değerlendirildi. Cavitas glenoidalis genişliğine (CGG) ait ölçümlerde, erkek tavşanlarda sağ ve sol değerlerin dişilerinkine göre fazla olduğu, bu farkın da istatistiki açıdan anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Radius'un proximal genişliğine (RPG) ait ölçümlerde, erkeklerin sağ ve sol değerleri sırasıyla 7,81 ± 0,092 ve 7,75 ± 0,079 (ortalama ± standart hata (SH) mm), dişilerin ki ise sırasıyla 7,58 ± 0,092 ve 7,39 ± 0,079 (ortalama ± SH mm) olarak hesaplandı. Epicondylus medialis'in genişliğine (EMG) ait ölçümlerde, dişi ve erkeklerde sağ ile sol değerler arasındaki fark istatistiki olarak anlamlıydı (p<0.05). Her iki cinsiyette sağ değerler sol değerlere göre daha fazla olarak belirlendi. Araştırmada tavşanların ön bacak eklemlerine ait elde edilen anatomik, radyolojik ve morfometrik verilerin, hem deneysel amaçlı cerrahi girişimlerde bulunan hem de klinik anatomi eğitimlerinde rol alan bilim insanlarına bir zemin teşkil edeceği düşünülmektedir. Aynı zamanda modern görüntüleme teknikleri ve 3B anatomik modellerin klinik anatomi eğitimleri açısından oldukça kullanışlı olacağı ön görülmektedir.