Ankara ilinde yaşayan sığınmacıların sağlık hizmetine ulaşma ve kullanma özellikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL DURMAZ
Danışman: BETÜL ULUKOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanlar ekonomik, sosyal, siyasi, dini veya başka dış faktörler nedeniyle yaşamlarının bir kısmı veya geri kalanını geçirmek üzere yaşadıkları yerleşim alanlarını değiştirerek göç etmek zorunda kalırlar. Türkiye, Avrupa ve Asya arasında köprü görevi gören bir ülke olarak uluslararası göç ve sığınma hareketlerinde göçmenler için hem geçiş hem de varış yeri olmuştur. Ankara ilinde yaşayan sığınmacıların sağlık hizmetine ulaşma ve kullanma özellikleri belirlenerek sığınmacıların sağlık sorunlarının tespit edilmesi ve aldıkları hizmetten memnuniyet durumlarının saptanması amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte ampirik bir çalışma olup odak grup görüşmeleri yapılarak bir soru formu oluşturulmuştur. Araştırmaya katılan bireylerden bu soru formu aracılığı ile toplanan bilgilerin analizi yapılmıştır. Araştırma, Ankara İli Karapürçek Semti Alemdağ Göçmen Sağlığı Merkezi'nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine 15 Eylül 2017- 15 Aralık 2018 tarihleri arasında ayaktan başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden 310 sığınmacı anne ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya davet edilen annelerin katılım hızı %68'dir. Veriler, sorumlu araştırmacı tarafından araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden katılımcılara yazılı onamları alındıktan sonra soru formu tercüman aracılığıyla yüz yüze uygulama yöntemi ile uygulanarak toplanmıştır. Araştırma için, etik kurul onayı ve Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Altındağ Kaymakamlığı, Altındağ İlçe Sağlık Müdürlüğü'nden izinler alınmıştır. Verilerin analizi için, "Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows 22" programı kullanılmıştır. Katılımcıların en fazla %28,4 (88) oranında 15-18 yaş aralığında anneler olduğu tespit edilmiştir. Annelerin yaş ortalaması 31,18±13,84 (En küçük: 15, En büyük: 78) iken, babaların 32,37±10,76 (En küçük: 18, En büyük: 64) olarak saptanmıştır. Annelerden alınan bilgiye göre anne ve babaların doğum yerleri incelendiğinde büyük kısmının (yaklaşık %79) Halep'te doğduğu belirlenmiştir. Annelerin %67,2'si, babaların %69,8'i yaşamlarının büyük bir kısmını il merkezinde geçirmiştir. Eğitim seviyeleri incelendiğinde annelerin %46,4'ünün, babaların %52,4'ünün ilkokul mezunu olduğu görülmektedir. Medeni durumları incelendiğinde %71'inin evli, katılımcıların toplam 899 (3,04 ±2,13) çocuğa sahip oldukları ve çocukların en fazla %21,7 0-2 yaş aralığında bulunduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların %28,4'ü Türkiye'de aile bütünlüğünün olmadığını belirtmiştir. Katılımcıların %56,7'si yaşanan süreç içerisinde kendisinin veya aile üyelerinden birinin psikiyatrist, psikolog ya da sosyal hizmet uzmanından psikolojik destek aldığı ifade etmişlerdir. Katılımcıların %79,6'sı Ankara'da bulundukları süre içerisinde sağlık sorunları yaşadıklarını ifade etmiş ve bunların da öncelikle %94'ü tedavi için göçmen Sağlığı Merkezlerini ikinci sıklıkla da Devlet Hastanelerini(%83) tercih etmişlerdir. Katılımcıların %42,1'i aile fertlerinden biri veya birilerinin sürekli hastaneye gitmeyi gerektirir bir sağlık sorunu olduğunu ifade etmişlerdir. Anneler ailelerinde %24,5 oranında engellilik durumunun mevcut olduğunu belirtmişlerdir. Sağlık hizmet sunumundan %95,2 memnuniyet duydukları belirlenmiştir. Türkiye'ye göç eden Suriyeli sığınmacıların sağlık hizmetlerine ulaşmada herhangi bir sorun yaşamadığı, yaşamış oldukları sağlık sorunlarına başta Göçmen Sağlığı Merkezi aracılığı ile olmak üzere çözüm buldukları tespit edilmiştir. Göçmen sağlığı dışında sağlık hizmeti alırken en önemli sorunlarının dil bilmemek olduğu görülmüştür. Aile bütünlüğünün olmaması, adolesan gebelik ve kronik hastalık oranının yüksek olması, sosyoekonomik seviyelerinin düşük olması gibi etmenler psikolojik ve maddi desteğin daha fazla olması gerektiğini göstermiştir. Ülkemiz için çok maliyet getirmeyen tedbirler alınarak Suriyeli sığınmacıların sağlık ve esenliklerinin artırılması için çalışmalar yapılması desteklenebilir. Özellikle sağlık personeli ile Suriyeli sığınmacılar arasındaki dil sorunu ve Suriyeli sığınmacıların sağlık davranışlarının neler olduğunun bilinmesi hizmet kalitesinin arttırılması açısından kayda değer bir iyileştirme sağlayabilir. Anahtar sözcükler: Göçmen sağlık merkezi, sağlık hizmeti, sığınmacı, Suriyeli