Üniversite öğrencilerinde psikolojik iyi oluş ve yaşamda anlamın yordayıcısı olarak prososyal davranışlar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DAMLA YILDIZ

Danışman: GÖKHAN ATİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin prososyal davranış sergilerken bu davranışın hangi alt boyutlarını tercih ettiklerinin ve psikolojik iyi oluş ve yaşamda anlamı yordamada prososyal davranışların rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya toplamda 409 üniversite öğrencisi (%73.8 kadın, %26.2 erkek) katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Yaşamda Anlam Ölçeği ve Prososyal Davranışlar Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, üniversite öğrencilerinin en sık prososyal davranış sergileme şekli sırasıyla; gizli, itaatkâr, özgeci ve kamusal olarak belirlenmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizleri sonucunda, prososyal davranışlar ve psikolojik iyi oluş değişkenleri ile ilgili; özgeci, itaatkâr ve gizli prososyal davranışların psikolojik iyi oluşu pozitif yönde ve anlamlı şekilde yordadığı, ancak kamusal prososyal davranışların ise yordamadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Prososyal davranış ve yaşamda anlam değişkenleri ile ilgili ise; özgeci ve gizli prososyal davranışların yaşamda anlamı pozitif yönde ve anlamlı şekilde yordadığı, ancak itaatkâr prososyal davranışların yordamadığı, kamusal prososyal davranışların ise negatif yönde ve anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Araştırmada elde edilen sonuçların, genç yetişkinlerin gönüllü şekilde sergiledikleri yardım davranışlarının ve bu davranışların ilgili değişkenlerle ilişkilerinin; kişisel, ailevi ve kültürel değerlerle, bireysel gelişim seviyeleriyle, davranışı sergilerken kullandıkları motivasyon kaynağıyla ve empati, sempati ve perspektif alma benzeri bilişsel süreçlerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir.