Ayaş (Ankara) koşullarında elma armut ve ayva fidanı üretiminde ilkbahar sürgün ve sonbahar durgun göz aşılarının karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1998

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK ERDİN ELİVAR

Danışman: HATİCE DUMANOĞLU

Özet:

ÖZET Yüksek Lisans Tezi AYAŞ (ANKARA) KOŞULLARINDA ELMA,ARMUT VE AYVA FİDANI ÜRETİMİNDE İLKBAHAR SÜRGÜN VE SONBAHAR DURGUN GÖZ AŞILARININ KARŞILAŞTIRILMASI Dilek Erdin ELİVAR Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Danışman : Doç.Dr. Hatice DUMANOĞLU 1998, Sayfa 50 Jüri : Doç.Dr. Hatice DUMANOĞLU Prof.Dr. Menşure ÇELİK Doç.Dr. Ali KÜDEN Bu çalışmada, Ayaş (Ankara) koşullarında elma, armut ve ayva fidanı üretiminde, ilkbahar sürgün ve sonbahar durgun T göz aşılarının kullanım olanakları, 1996-1998 yılla rı arasında araştırılmıştır. Araştırmada, Starkspur Golden Delicious ve Starkrimson elma {Malus domestica Borkh.), Akça ve Ankara armut (Pyrus communis L.) ve Eşme ayva (Cydonia vulgaris Pers.) çeşitleri kullanılmıştır. Elma çeşitleri MM106, armut ve ayva çeşitleri Quince A klon anacı üzerine aşılanmıştır. Araştırma sonucunda,durgun aşıda ilkbahar geç donlarından ve sürgün aşıda sonbahar erken donlarından zararlanan sürgün oram %0.0 olarak kaydedilmiştir. İncelenen tüm özellikler bakımından sonbahar durgun aşı, ilkbahar sürgün aşıya göre genellikle daha iyi sonuç vermiştir. Sürgün ve durgun aşılarda tutma oram sırasıyla elmada %66.7 ve %99.5; armutta %74.5 ve %96.1 ;ayvada %38.3-78.3 ve %100.0; tutan aşılarda sürme oranı elmada %52.2 ve %92.2 armutta %67.98-92.9 ve %59.7-95.0; ayvada %62.0 ve %91.6; ortalama fidan boyu elmada 0.5-54.9 cm ve 52.10-97.15 cm; armutta 11.91-67.56 cm ve 74.89-82.24 cm; ayvada 0.5-85.70 cm ve 125.85-158.93 cm; ortalama fidan çapı elmada 2.0-23.2 mm ve 21.0-37.2 mm; armutta 10.4-34.1 mm ve 30.5-44.6 mm; ayvada 2.0-32.1 mm ve 38.5-43.7 mm; I.boy fidan oram elmada %0.0 ve %0.0-3.3; armutta %0.0 ve %0.0- 3.7; ayvada %0.0-12.5 ve %38. 1-80.8; II.boy fidan oram elmada %0.0-1.3 ve %0.0-14.9; armutta %0.0 ve %0.0-5.5 ve ayvada %4.2 ve %16.1'dir. Genel olarak, Ayaş koşullarında, elma ve armutta ilkbahar sürgün ve sonbahar durgun T göz aşısı ile yüksek oranda kaliteli bir yaşlı fidan üretimi sağlanamamıştır. Ayvada ise özellikle durgun T göz aşısı ile çoğunluğu I.boy olan bir yaşlı fidan üretilebilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Elma, Malus domestica Borkh., armut, Pyrus communis L., ayva, Cydonia vulgaris Pers.; fidan üretimi, T göz aşı, ilkbahar sürgün aşısı, sonbahar durgun aşısı