İmza boyutunun uzmanın kanaatlerine etkileri üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET DİNCER
Danışman: NERGİS CANTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İmza, insanların günlük hayatlarındaki resmi ve özel işlemlerinde, yapılan işlemin kendilerini tarafından yapıldığını ve işlem içeriğinden doğan sorumlulukları kabul ettiklerini belirtmek için kullandıkları, kişiye özgü karakteristikler içeren yazı ve/veya işaretlerdir. Belgeler üzerine atılan imzaların herhangi bir sebeple adli soruşturma ve davalara konu olması durumunda ise söz konusu imzaların kim tarafından atıldığının tespit edilebilmesi için adli imza inceleme uzmanlarına başvurulur. Uzmanlar da yaptıkları inceleme ve karşılaştırmalar neticesinde bir kanaate ulaşırlar. Fakat, uzmanların şüpheli bir imza ile ilgili doğru ve güvenilir sonuçlara ulaşmalarını etkileyen bazı hususlar bulunmaktadır. Bu çalışmada farklı büyüklüklerdeki alanlara, farklı boyutlarda atılan imzaların unsurlarında değişiklikler bulunup bulunmadığının ve eğer değişiklik var ise bu değişikliklerin incelemeyi yapan uzmanın kanaatlerini etkileyip etkilemediğinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, Ankara Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsü öğrencisi en az lise mezunu, (19-65) yaş arasında olan ve sağlıklı olduklarını beyan eden lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinden toplam (60) gönüllü katılımcıdan imza örnekleri, hazırlanan bir imza formu ile toplanmıştır. İmza formu üzerinde en altta yer alan 2x0,5 cm boyutlarındaki en küçük boyutlu kutucuklara atılan imzalar ile daha büyük boyutlu kutucuklardaki ve kılavuz çizgiler üzerindeki atılı imzalar, toplam (16) inceleme kriterine göre araştırmacı tarafından laboratuvar ortamında ve teknik cihazlar yardımıyla karşılaştırılarak incelenmiştir. Sonrasında araştırmacıya ek olarak imza formlarındaki imzalar üç farklı el yazısı ve doküman inceleme uzmanınca daha incelenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 20 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Ulaşılan sonuçlar, en küçük alanlara atılan imzalarda imzaların boyutlarının yanı sıra çizgi kalitesi, kalem baskısı, bukleler, dikey çıkış hareketi gibi karşılaştırma kriterlerinde önemli değişikliklerin olduğunu göstermiştir. Ayrıca imza boyutunun uzmanların ulaştıkları kanaatleri de etkilediği görülmüştür. Katılımcıların imzalarında görülen değişikliklerin ve uzman kanaatlerinin cinsiyet, yaş grubu ve baskın el değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek amacıyla Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Analizler neticesinde, inceleme kriterlerinden imzaların başlangıç hareketlerinin cinsiyet değişkenine göre, kalem baskısı kriterinin ise kullanılan baskın el değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmış, ancak diğer inceleme kriterleri ve uzman kanaatleri ile cinsiyet, yaş grubu ve baskın el değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.