İNSAN DERİ MİKROBİYOTASI KAYNAKLI BİYOTİKLERİ VE DERMAL HÜCRE DIŞI MATRİKSİNİ İÇEREN YENİ NESİL DERİ DOKU MÜHENDİSLİĞİ ÜRÜNLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR AĞUN
Danışman: Fadime Kıran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, yara iyileşmesine yönelik yeni nesil deri doku mühendisliği ürünlerinin üretimini ve karakterizasyonunu amaçlamaktadır. Bu kapsamda; aljinat (% 1), insan derisi kaynaklı deselülerize hücre dışı matriks (% 2) ve mikrobiyota kaynaklı postbiyotikleri (30 mg/mL) içeren spreylenebilir hibrit hidrojeller üretilmiştir. Limosilactobacillus reuteri bakterisi tarafından üretilen ve yara enfeksiyonlarında etken önemli patojenlere karşı geniş spektrumlu inhibitör etki sergileyen postbiyotikler anti bakteriyel özellik kazandırmak amacıyla hidrojel üretimine dahil edilmiştir. Plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi operasyonları neticesinde atık olarak toplanan sağlıklı insan deri dokularının hücresizleştirilmesi neticesinde elde edilen hücre dışı matriks ise yara iyileşmesini teşvik edici bir mikroçevrenin oluşturulabilmesi amacıyla üretim aşamasına eklenmiştir. Taramalı elektron mikroskop görüntüleri değerlendirildiğinde hibrit hidrojellerin düzenli ve pürüzsüz bir yapı sergiledikleri, mekanik stabilite açısından deri ikamelerine uygun Young modülü aralığına sahip oldukları ve yüksek su tutuma kapasitesi gösterdikleri belirlenmiştir. Biyo-degradasyon analizleri neticesinde hibrit hidrojellerin 3 güne kadar yapılarını koruyabildiği, biyo-uyumluluk analizleri kapsamında ise insan keratinosit ve fibroblast hücrelerinin hibrit hidrojellere tutunarak canlı kalabildikleri tespit edilmiştir. Bununla beraber, üretilen hibrit hidrojellerin önemli yara patojenlerine karşı anti-bakteriyel etkinlik sergiledikleri in vitro ve ex vivo analizler neticesinde doğrulanmıştır. İnsan derisinde biyopsi ile oluşturulan ve patojen bakterilerle ayrı ayrı enfekte edilen yara bölgesine uygulanan hibrit hidrojellerin, patojen gelişimini kontrole ve antibiyotik kullanımına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalttığı tespit edilmiştir. Bu tez çalışması kapsamında, mikrobiyota kaynaklı postbiyotikler ve insan derisi kaynaklı hücre dışı matriks bileşenleri deri doku mühendisliği yaklaşımlarına ilk kez entegre edilmiş ve yara iyileşmesine yönelik uygulamalar açısından umut veren sonuçlar alınmıştır.