Atık sulardaki kromun biyolojik ve kimyasal gideriminin maliyet fayda analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, SOSYAL YAPI - SOSYAL DEĞİŞME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYNUR DEMİR
Danışman: MÜNEVVER ARISOY
Özet:Atık Sulardaki Kromun Biyolojik ve Kimyasal Giderim inin Maliyet -Fayda Analizi ÖZET Bu çalışmada ağır metallerden krom (Cr) VI' nın biyolojik adsorbsiyonla ve iyon değişimiyle gideriminin maliyet - fayda analizi yapılmıştır. Her iki yöntem içinde strandardizasyonu sağlamak amacıyla başlangıçtaki krom konsantrasyonları birbirine yakın olan değerler seçilerek çalışmada bu değerlere karşılık gelen % krom giderme oranlan tespit edilmiştir. Her iki yöntem içinde laboratuvar koşullarındaki veriler kullanılmış, sıcaklık 25 °C ve pH değeri 2 olarak alınmıştır. Biyolojik adsorbsiyonda Bacillus thuringiensis ' in vegatatif hücre ve endospor kristal endotoksin olmak üzere iki ayrı formuyla yapılan çalışma kullanılmıştır. Her iki form için ayrı ayn krom giderme oranlan ve kimyasal girdi cari maliyet; hesaplanmıştır. Biyolojik giderimde iki form için de maliyetlerin aynı olmasına (0,14 ?) karşılık, endospor formunun krom giderme oranının vegatatif hücreye göre daha yüksek olması nedeniyle giderim için endospor formunun daha uygun adsorblayıcı olduğu tespit edilmiştir. îyon değişiminde ise Amberlit IRA 904 ve karışık reçineyle yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir. Her İM reciqe formu için % krom giderme oranlan belirlenmiş, krom gideriminde ve giderimin ölçümünde kullanılan kimyasal girdilerin maliyetleri hesaplanmıştır. Kimyasal iyon değişimi sisteminde Amberlit için maliyet 0,27 ? ve kanşık reçine için maliyet 0,24 ? olmaktadır. Karışık reçine ile krom gideriminin Amberlite göre maliyetinin düşük, krom giderme oranının ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Biyolojik giderim yöntemi kimyasal giderim yöntemiyle hem maliyet hem de % krom giderme oranlan açısından karşılaştırümıştır. Bu karşılaştırma sonucu kimyasal giderimin maliyeti ve krom giderme oranının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Fayda maliyet analizi yapılırken % krom giderme oranlan ölçülebilen fayda, kullanılan kimyasalların cari maliyeti ölçülebilen maliyet olarak alınmıştır. Krom gideriminin insan sağlığına ve çevreye faydası da ölçülemeyen fayda kapsamında değerlendirilmiştir. Anahtar kelime: Maliyet-fayda analizi, ağır metal, krom, adsorbsiyon, iyon değişimi.