İnsan promiyelositik lösemi hücrelerinde proliferasyon ve diferansiyasyona etkili ajanların telomeraz aktivitesine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ İLKAY KAYA

Danışman: TİMUR TUNCALI

Özet:

ÖZET İnsan Promiyelositik Lösemi Hücrelerinde Proliferasyon ve Diferansiyasyona Etkili Ajanların Telomeraz Akitivitesine Etkisi HL-60, promiyelositik lösemi hücre serisi olup telomeraz ve çoğalma aktivitesi çok yüksektir. HL-60 hücreleri, akut promiyelositik löseminin konvansiyonel tedavi yöntemlerinin çalışılması için olduğu kadar yeni yaklaşımların denenmesinde de model oluşturmuştur. Bu çalışmada, SC-5826, selektif COX-2 inhibitörünün hücre çoğalması, farklılaşması ve telomeraz aktivitesine olası etkisi araştırılmış ve HL-60 hücreleri üzerinde farklılaştırıcı etkisi iyi bilinen "all trans retinoic acid" (ATRA) ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışma SC-58236'nın etkisinin kanseröz hematopoietik hücrelerde incelenen ilk çalışma niteliğindedir. Çalışmada elde edilen bulgular ATRA ile yapılan önceki çalışmalar ile uyum göstermektedir. Selektif COX-2 inhibisyonun kontrolle karşılaştırıldığında gerek tek başına gerekse ATRA ile birlikte hücre çoğalmasını inhibe ettiği ve farklılaşmayı uyardığı tespit edilmiştir. SC-58236'nın yüksek dozlarda ATRA ile karşılaştırabilir bir etkisinin bulunduğu, bununla birlikte ATRA ile kıyaslandığında yüksek dozlarda toksik etkisinin ATRA ile paralel olduğu saptanmıştır. Ayrıca hücrelerin; etken maddeler ile tek tek veya birlikte muamele edildiklerinde, bölünmeyen veya hücre döngüsü açısından suskunluk evresi öncesinde olan hücrelerde olduğu gibi telomeraz aktivitelerinde azalma olduğu belirlenmiştir. Bununla beraber ATRA ve SC-58236'nın telomeraz aktivitesi üzerindeki inhibe edici etkisinin hücre çoğalması yolu ile bağlantılı olup olmadığı sorusu halen yanıt beklemektedir. Anahtar Sözcükler: Hücre çoğalması, hücre farklılaşması, retinoik asit, seçici COX-2 inhibisyonu, telomeraz 42