Çocuklarda perkütan trakeostomi uygulamasının uzun dönem sonuçlarının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE SÖZDUYAR
Danışman: MELTEM KOLOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Trakeostomi, genellikle uzun süreli ventilasyon gerektiren veya travma, tümör, yabancı cisim veya cerrahi nedeniyle üst hava yolu tıkanıklığı olan hastalarda alt hava yoluna stabil ve kolay erişim sağlamak için kullanılan standart bir işlemdir. Perkütan trakeostomi, kolay, güvenli ve yatak başı uygulanabilir bir prosedür olması, işlem sırasındatrakeal kıkırdaklara zarar vermemesi nedeniyle erişkinlerde geleneksel cerrahi trakeostominin yerini almıştır. Perkütan trakeostomi erişkinlerde yaygın kullanılmasına rağmen literatürde çocuklarda kullanımı ile ilgili bilgi eksikliği vardır. Bu çalışmada çocuklarda rijid bronkoskopi eşliğinde Griggs tekniği ile açılan perkütan trakeostominin uzun dönem sonuçlarının değerlendirilmesi vefarklı yaş ve vücut ağırlığı gruplarında komplikasyon oranlarının araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma Helsinki Bildirgesi'ne mutabık kalınarak yapıldı. Her çocuğun yasal vasileri tarafından yazılı bir bilgilendirilmiş onam imzalandı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan onay alındı. 2012-2020 yılları arasında rijid bronkoskopi eşliğinde Griggs yöntemi ile perkütan trakeostomi uygulanan 100 çocuk yoğun bakım ünitesi hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti ve ağırlığı, trakeostomi endikasyonları, ek işlemler, ek hastalıklar, komplikasyonlar retrospektif olarak analiz edildi. Hastalar vücut ağırlığına göre ≤5 kg, >5 kg ve ≤10 kg, 20 kg olarak dört gruba ayrılarak gruplardaki komplikasyon oranları araştırıldı. Hastaların yaşları da ≤12 ay, >12 ay ve ≤10 yaş, >10 yaş olarak gruplandırıldı; yaş gruplarında komplikasyonlar ve entübasyon süreleri araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 100 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 49,8 aydı (1 ay-17 yaş). Kırk altı hasta (%46) bir yaş altı, 35 hasta (%35) 1-10 yaş arası idi. Hastaların ortalama ağırlığı 14,5 ± 14,7 kg olup 2,6 ile 65 kg arasındaydı. En sık primer hastalık kronik nörolojik hastalıklardı (%58). Hastaların trakeostomi işlemi öncesi ortalama entübasyon süresi 54,5 gündü. Bir yaş ve altı çocukların trakeostomi öncesi entübasyon süresi diğer yaş gruplarına göre anlamlı ölçüde daha uzundu (p=0,001). Hiçbir hastada intraoperatif komplikasyon görülmedi. Erken dönem komplikasyon ya da kazara dekanülasyon gözlenmedi. Hastaların trakeostomi uygulaması sonrası ortalama servise çıkma süreleri 36 gündü (1-400 gün). Yetmiş sekiz hasta (%78) ev tipi ventilatör ile taburcu edildi. Bu hastalarda trakeostomi sonrası ortalama yatış süresi 55 gündü. On iki hastada (%12) trakeostomi darlığı gelişti, 10 hastada anestezi altında dilatasyon ile çözüldü, iki hastada trakeostomi revizyonu gerekti. Trakeostomi darlığını etkileyen parametreler araştırıldığında darlık gelişen hastaların yaş ortalamalarının anlamlı 2 ölçüde daha düşük olduğu görüldü (p<0.05). 6 hastada kalıcı dekanülasyon denendi, dördü tolere etti. Sonuç: Deneyimlerimize bağlı olarak rijid bronkoskopi eşliğinde Griggs tekniği ile perkütan trakeostomi işlemi güvenli ve uygulanabilir bir prosedürdür ve 12 aydan küçük bebeklerde bile geleneksel cerrahi trakeostomiye daha az invaziv bir alternatiftir. Komplikasyonları, literatürde bildirilen cerrahi trakeostomi komplikasyon oranlarından daha azdır. Çocuk hastalarda komplikasyonları önlemek için ameliyathane ortamında ve her adımın rijid bronkoskopi ile takip edilerek yapılması son derece önemlidir.