Hisse senedi fiyatlarını etkileyen faktörler ve İMKB'de volatilite

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1999

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: M. ARCAN TUZCU

Danışman: YALÇIN KARATEPE

Özet:

ÖZET Hisse senetleri, sermaye piyasalarında fon arz ve talebini karşılaştıran araçlardan birisidir. Piyasada işlem yapan gerek fon ihtiyacı olan işletmeler gerekse fon fazlası olan yatırımcıların kazançlarını maksimize edebilmeleri açısından hisse senetleri fiyatlarının gelecekte alacağı değerin tahmin edilebilmesi son derece önem kazanmaktadır. Hisse senetlerinin fiyatlarının tahmin edilebilmesi amacıyla yatırımcı ve analistler tarafından Temel Analiz, Teknik Analiz ve Rassal Yürüyüş Modeli gibi çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Ancak piyasalarda fiyatlar yalnızca bu gibi yöntemlerin sağladığı bilgiler ışığında oluşmamaktadır. Piyasalarda fiyatları etkileyen spekülasyon, manipülasyon ve içerden öğrenenlerin ticareti gibi borsa dışı faktörlerde bulunmaktadır. Borsa dışı bu faktörlerin varlığı, fiyatların olması gerekenden farklı değerler almasına neden olmaktadır. İşte hisse senedi piyasalarındaki rasyonel ve irrasyonel çok sayıda faktör, fiyatlarda değişimlere sebep olmaktadır. Ancak sermaye piyasaların yeterince derinleşemediği İMKB gibi borsalarda fiyat değişimleri çok daha şiddetli bir şekilde yaşanmaktadır. Geleceğe yönelik bazı olumlu göstergelerin varlığına rağmen, İMKB'de yapılan ölçümler sonucunda yüksek bir volatilitenin varlığına rastlanmaktadır. Söz konusu volatilitenin muhtemel sebepleri arasında siyasi iktidarsızlık, uzun vadede ekonomi ve mali piyasalardaki belirsizlik, piyasalarda talep 180yetersizliği, kurumsal yatırımcıların azlığı, yapısal sorunlar gibi çok sayıda faktör sayılabilir. Bu şekilde sıralanabilecek çok sayıda faktörün varlığına rağmen IMKB'de fiyatlarda yaşanan yüksek değişimin esas nedeni, hisse senedi piyasasının diğer piyasalar ve genel ekonomik sistemle yeterince ilişkili olmamasıdır. Temel değerlerle olan ilişkinin zayıflığı, hisse senedi fiyatlarının, piyasaya ulaşan resmi veya gayri resmi açıklamalar karşısında olması gerekenden çok daha fazla dalgalanmasına sebep olmaktadır. Bu durum da İMKB'yi genellikle finansal piyasalar ve ekonominin bütününden bağımız, spekülatörler ve manipülatörlerin elinde hareket eden çok değişken bir piyasa haline dönüştürmektedir. 181