Standart medikal X-ışını incelemeleri için hasta dozlarının ölçülmesi ve yerel diagnostik referans seviyelerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Nükleer Bilimler Enstitüsü, Medikal Fizik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞENOL DEMİRBİLEK
Danışman: Turan Olğar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diagnostik radyolojide hasta doz optimizasyon çalıĢmalarının yapılabilmesi için en azından standart radyografi incelemeleri için ulusal referans doz seviyelerinin belirlenmesi büyük önem taĢımaktadır. Ülkemizde bu alanda yapılmıĢ çalıĢma sayısı son derece azdır. Bu tezin amacı, standart medikal x-ıĢın incelemeleri için hasta radyasyon dozlarının ölçülmesi ve yerel diagnostik referans seviyelerinin (DRL) belirlenmesidir. Ayrıca, bu tez çalıĢmasında belirlenen yerel diagnostik referans doz seviyelerinin, ulusal diagnostik referans doz seviyelerinin belirlenmesine temel oluĢturacağı düĢünülmektedir. Bu çalıĢmada hasta radyasyon dozu ölçümleri, ayakta direkt batın grafisi (ADBG), akciğer grafisi, pelvis grafisi, Lomber Vertebra Grafisi, direkt uriner sistem grafisi (DÜSG), paranazal sinüs grafisi, diz ve el-ayak grafisi incelemeleri için gerçekleĢtirilmiĢtir. Dört farklı x-ıĢın tüpü ile beraber kullanılan bilgisayarlı radyografi ve dijital düzlem panel dedektör ile toplam 881 hastanın radyasyon dozu ölçülmüĢtür. Hasta radyasyon dozları, tüp çıkıĢ dozu ölçümlerinden retrospektif olarak hesaplanan GiriĢ Cilt Dozu (Entrance Skin Dose, ESD) ve Doz-Alan Çarpımı (Dose-Area Product, DAP) cinsinden belirlenmiĢtir. Etkin doz, her bir hasta için giriĢ hava kerma değerinden PCXMC doz yazılım programı kullanılarak hesaplanmıĢtır. Bu tez çalıĢması sonucunda yetiĢkin akciğer grafisi, ADBG, pelvis grafisi, Lomber Vertebra Grafisi, DÜSG ve paranazal sinüs grafileri için hesaplanan DRL değerleri sırasıyla, 0.32, 1.66, 3.10, 2.96, 2.67 ve 0.74 mGy'dir. Akciğer grafisi için bu çalıĢmada bulunan DRL değeri, Avrupa Komisyonunun önerdiği DRL değeri 0.3 mGy'den % 6.7 daha yüksek iken, Lomber Vertebra ve pelvis grafileri için elde edilen DRL değerleri, Avrupa Komisyonunun aynı incelemeler için önerdiği DRL değeri 10 mGy'in üçte biri kadardır. 2022, 86 sayfa Anahtar Kelimeler: X-ıĢın tüpü çıkıĢ dozu, giriĢ cilt dozu, etkin doz, diagnostik referans seviyesi