Suriye'de 2011 yılı sonrasında kimyasal silah kullanımının Kimyasal Silahlar Sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA OKUR

Danışman: Erkan Akdoğan

Özet:

Kimyasal silahlar ve Suriye'deki kimyasal silah kullanımı konularında Türkçe literatürde sınırlı sayıda çalışma bulunması bu alanın yorumlanmasını ve araştırılmasını zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla çalışmamızın ana hedefi, Suriye'de 2011 yılı sonrası yaşanan kimyasal silah kullanımı vakalarının Birleşmiş Milletler kararları ve Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü tarafından hazırlanan raporlar ve kararlar doğrultusunda sistematik ve kronolojik bir yaklaşımla incelenmesidir. Bu gaye ile çalışmamızın birinci bölümünde kimyasal silah kavramı ve böyle silahlara ilişkin uluslararası hukukun kaynakları ele alınmıştır. İkinci bölümde, Suriye'nin Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ne katılım süreci ve Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerine değinilerek Birleşmiş Milletler ve Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü tarafından Suriye’de yaşanan kimyasal silah kullanımı vakalarına yönelik gerçeklerin tespit edilmesi ve böyle kullanımlardan sorumlu olan faillerin saptanması yönlerinden yürütülen işbirliği faaliyetleri gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın merkezini teşkil eden üçüncü bölümde, Suriye'de 2011 yılı sonrası meydana gelen başta sarin ve klor olmak üzere zehirli kimyasalların silah olarak kullanıldığı vakaların tamamı kronolojik olarak incelenerek özetlenmiş ve vakaların Sözleşme’ye aykırılık boyutları ile uluslararası kamuoyunun bu vakalara tepkileri değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kimyasal Silahlar, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü, Suriye, sarin, klor.