ERGENLERİN ALGILADIKLARI HELİKOPTER EBEVEYN TUTUMU İLE SOSYAL ONAY İHTİYAÇLARI VE KİŞİLERARASI PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİNİN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİNE DUMAN

Danışman: Aynur Bütün Ayhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ergenlerin Algıladıkları Helikopter Ebeveyn Tutumları ile Sosyal Onay İhtiyacı ve Kişilerarası Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Bu araştırmada ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveyn tutumları ile sosyal onay ihtiyaçları ve kişilerarası problem çözme becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Niğde il merkezi ve ilçesinde bulunan resmi ve özel Anadolu/Fen liselerinde öğrenim gören 14-18 yaş aralığında olan 349 ergen dâhil edilmiştir. Çalışmada, katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ile bazı bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi Formu", algılanan helikopter ebeveyn tutumların belirlenmesi amacıyla "Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği", sosyal onay ihtiyacının belirlenmesi amacıyla "Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği" ve kişilerarası problem çözme becerilerinin incelenmesi amacıyla da "Kişilerarası problem Çözme Envanteri" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27.0 programı, hipotezlerin sınanmasında ise bağımsız gruplar t testi, tek yönlü ANOVA testi ve Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveyn tutumlarının; anne, baba öğrenim durumu, sosyoekonomik düzey, ebeveyn birliktelik durumu, aile tipi, kardeş sayısı, doğum sırası, ebeveynler ile olan ilişki düzeyi, anne/baba ile aktif zaman geçirme, ebeveynlerin sorumlulukları üstlenme durumu, akademik beklenti düzeyi, ergenlerin yaşadıkları problemleri ebeveynleriyle konuşma durumu, ergenlerin gün içinde yaşadığı duyguları konuşma durumu, dijital oyun oynama süreleri, ergenlerin yakın arkadaş grubu olma durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği toplam puanları ile Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği toplam puanları arasında zayıf ile orta düzey arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir (Anne: r=0,331, p<0,05; Baba: r=0,240, p<0,05). Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutumu Ölçeği toplam puanları ile Kişilerarası Problem Çözme Envanteri toplam puanları arasında negatif ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir (Anne: r=–0,233, p<0,05; Baba: r=–0,168, p<0,05). Bu sonuçlar doğrultusunda ergenlerin ebeveynlerinin helikopter ebeveyn tutumu arttıkça kişilerarası problem çözme becerilerinin zayıfladığı, sosyal onay ihtiyaçlarının arttığı görülmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular alanda yapılan çalışmalar ışığında tartışılmış ve ebeveynlere, eğitimcilere, uzmanlara, araştırmacılara öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Helikopter ebeveyn, Kişilerarası problem çözme, Sosyal onay