Damızlık boğa spermasının servikal mukus penetrasyon yeteneğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DÖLERME VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA ŞAHİN
Eş Danışman: ALEV GÜROL BAYRAKTAROĞLU, ALİ DAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tez çalışmasının amacı, boğa spermalarının servikal mukus penetrasyon testi (SMPT) ile değerlendirilerek sonuçlarının kinetik parametreler, mitokondriyal membran potansiyeli, plazma membran ve akrozom bütünlüğü ile korelasyonunun belirlenmesidir. İnsanlarda rutin olarak kullanılan SMPT, tez çalışmasında nispeten yeni bir yöntem olan payet yöntemi kullanılarak uygulanmıştır. Elde edilecek olan sonuçlar doğrultusunda boğa sperması üretim istasyonlarında da rutin kullanıma uygunluğunun ortaya konulması hedeflenmiştir. Çalışmada 140 farklı ejakülata ait dondurulmuş sperma numuneleri kullanılmıştır. Servikal mukus draminski dedektörü ile kızgınlıkları belirlenen dişilerden toplanarak, uzama değerinin tespit edilmesi amacıyla Spinnbarkeit testine tabi tutulmuşlardır. Payetler 15,0-17,5 mm (PA1), 32,5–35,0 mm (PA2) ve 50,0-52,5 mm'ler (PA3) olmak üzere penetrasyon aralıklarının belirlenmesi amacıyla işaretlenmiştir. İşaretli payetler steril tüpler içerisindeki sperma numuneleri ile 37 ℃'de 45 dk inkübasyona bırakılmıştır. İnkübasyon sonrasında spermatozoonları bulundukları noktada tespit etmek amacıyla örnekler sıvı azot buharında dondurulmuştur. Belirlenen aralıklardaki spermatozoonlar total motilite (TM) bakımından değerlendirilmiş, sonrasında PA3 aralığına ulaşabilen spermatozoon yüzdeleri hesaplanarak kaydedilmiştir. Her üç PA bölgesinde de en yüksek spermatozoon varlığı gösteren numuneler >%50 TM değerine sahip olanlardır. Bu durum PA1 ve PA2 bölgelerinde %40-%50 ve %50 grubunda %37,73, PA3 %40-%50 grubunda %40,96 ve PA3 %50 grubunda %65.00, PA3 %40-%50 grubunda %58,94 ve PA3 %50; %56,91, PA3 %40-%50; %47,68 ve PA3 %50; %73,95, PA3 %40-%50; %65,02 ve PA3 %50; %27,45, PA3 %40-%50; %23,40 ve PA3 %50, PA3 %40-%50 ve PA3 %50 grubunda fark belirlenmiştir. Doğrusallık (STR) kinetik değerinde ise (PA3 >%50; %69,55, PA3 %40-%50; %71,66 ve PA3 <%40; %73,30) her üç grup arasında da fark belirlenmiştir (p<0,01) (p<0,001). Doğrusal hız (VSL), spermatozoon başının yanal sapma genliği (ALH), ve çapraz geçiş frekansı (BCF) bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak fark belirlenememiştir. Bu bulgular doğrultusunda kinetik parametre, MMP ve PMAB değerlerinin spermatozoonların servikal mukus içerisindeki penetrasyon ve migrasyon yetenekleri üzerinde etkili olduğu bu sebeple SMPT sonuçlarını etkilediği ve sperma kalite parametrelerinden PMAB, YMMP, VAP ve VCL ile arasında pozitif korelasyon olduğu sonucuna varılmıştır.