Kamu politikası değişim süreci kapsamında Amerika Birleşik Devletleri'nin Yunanistan politikası (1947-2022)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Balkan Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURETTİN ÇİÇEKÇİ

Danışman: Çağla Derya Tağmat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi ve Soğuk Savaş döneminin başlamasıyla birlikte Amerika Birleşik Devletleri'nin Yunanistan politikasında sistematik bir dönüşüm gerçekleşmiştir. Sistematik dönüşümün gerçekleşmesinde başlıca etken ise Yunanistan'ın Sovyet etkisine terk edilmek istenmemesi olmuştur. Soğuk Savaş döneminin başlaması ve Yunanistan'daki Sovyet etkisinin de kırılmak istenmesiyle ABD, Yunanistan'a yönelik birçok kamu politikasını hayata geçirmiştir. Bu kamu politikaları başta savunma olmak üzere ekonomi, eğitim ve altyapı gibi birçok alanı kapsamıştır. ABD böylelikle dış yardım kapsamında Yunanistan'a ekonomik yardımlar yapmaya başlamıştır. Soğuk Savaş döneminin başlangıcıyla radikal bir değişime uğrayan ABD'nin Yunanistan politikası, Soğuk Savaş dönemi süresince artırımlı adımlarla devam ettirilmiştir. Savunmadan ekonomiye kadar hayata geçirilen birçok kamu politikası hem Amerikan halkını hem de Yunan halkını etkilemiştir. Soğuk Savaş döneminde iki ülke arasındaki ilişkilerde dönemsel krizler de ortaya çıkmış, fakat bu krizler yeni bir sistematik dönüşüme neden olmamıştır. 1991 yılına gelindiğinde ise Soğuk Savaş dönemi resmen sona ermiş ve ABD açısından Sovyet tehdidi ortadan kalkmıştır. Ancak Soğuk Savaş döneminin sona ermesi ABD'nin Yunanistan politikasında yeni bir sistematik dönüşüme neden olmamış ve beraberinde radikal bir değişimi getirmemiştir. ABD'nin Yunanistan'a yapmış olduğu dış yardımlar farklı oranlarda, aynı ve farklı alanlarda sınırlı değişimlerle sürdürülmüştür. Savunmadan ekonomiye, eğitimden kültüre kadar birçok alandaki Amerikan hegemonyası Yunan siyasetindeki etkisini artışlarla sürdürmüştür. Soğuk Savaş döneminin sona erişinden 2022 yılına kadar gelinen süreçte hem Amerikan Başkanları hem de Amerikan kurumları, 1947 yılı itibariyle ABD'nin Yunanistan politikasında oluşturulmuş olan statükoya bağlı kalmışlardır. 1947 yılından itibaren iki ülke arasında süregelen savunma, ekonomi ve karşılıklı iş birliği gibi birçok alandaki anlaşmalar, sınırlı değişimlerle yahut muadili sayılabilecek olan yeni anlaşmaların yapılmasıyla 2022 yılında kadar uzanmıştır. Amerikan-Yunan ilişkileri uzun yıllardır süregelen artırımlı adımların sonucunda 2022 yılında en üst seviyeye ulaşmıştır. Bu çalışmada, ABD'nin 1947-2022 yılları arasındaki Yunanistan politikası 'kamu politikası analizi değişim süreci' kapsamında açıklanmaya ve sorgulanmaya çalışılmıştır.