Gebe ineklerde uygulanan aşıların kolostrum ve buzağıda IgG konsantrasyonu üzerine etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK DOĞUM VE JİNEKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖRSAN GÜNGÖR
Danışman: AYHAN BAŞTAN
Özet:54 6. ÖZET GEBE İNEKLERDE UYGULANAN AŞILARIN KOLOSTRUM VE BUZAĞIDA IgG KONSANTRASYONU ÜZERİNE ETKİLERİ Bu tezin amacı, gebe ineklere gebeliğin ileri dönemlerinde uygulanan aşıların kolostrum ve buzağı kan serumundaki IgG seviyesi üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmada kullanılan hayvan materyalini 40 baş inek ve bunlara ait 40 baş buzağı oluşturdu. İnekler klinik olarak sağlıklı olan Holstein inekler arasından seçildi. Seçilen hayvanlar 20 baş uygulama grubu ve 20 baş kontrol grubu olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Uygulama grubundaki inekler, inaktif Rota ve Coronavirus antijenleri ile E. coli bakteri toksoidini içeren aşı ile, gebeliğin son 1,5 ayında, 2 hafta arayla 2 kez (tahmini doğum tarihinden 35 gün önce 1. doz ve 20 gün önce 2. doz olmak üzere) i.m (kas içi) yolla aşılandı. Doğum yapan ineklerden, doğumdan hemen sonra 5 mi olmak üzere kolostrum alındı. Yeni doğan buzağıların ise yeterli kolostrum alması sağlandı ve doğumdan 24 saat sonra vena jugglaristen 10 mi kan alındı. Kan örnekleri 3000 devir/dakika hızında 10 dakika süresince santrifüj edildi. Kolostrum ve serum örnekleri, örnek toplama işlemi tamamlanıncaya kadar -18 °C'de saklandı. Daha sonra serum ve kolostrum örneklerinin IgG miktarı SRID (Single Radial Immunodiffusion) yöntemi ile belirlendi. Buzağıların immun yapısının ortaya konulması amacıyla, serum IgG seviyesine göre; IgG seviyesi 800 mg/dl veya daha az olan buzağılar, IgG seviyesi 800 mg/dl ile 1600 mg/dl arasında ve IgG seviyesi 1600 mg/dl'den yüksek olmak üzere 3 gruba ayrıldı. İneklerin kolostrumları ise içerdikleri IgG konsantrasyonuna göre 3200 mg/dl'den altında, 3200-4800 mg/dl arasında ve 4800 mg/dl'den fazla olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Elde edilen bulguların istatistiki değerlendirmesi SPSS programı (versiyon 10.1) ile yapıldı. Aşı uygulamaları sırasında ve sonrasında ineklerde herhangi bir aşı komplikasyonuna rastlanmadı. Araştırma sonucunda, kontrol ve uygulama grubundaki ineklerin ortalama kolostrum IgG düzeyleri sırasıyla 3542+1368 mg/dl ve 5500+1204,3 mg/dl idi (P<0,0001). Ortalama IgG düzeyi, kontrol grubundaki buzağıların kan serumunda 1495,5±556,3 mg/dl, uygulama grubundakilerde ise 2375±664,8 mg/dl olarak bulundu (P<0,0001). Araştırmada kullanılan aşının önemli neonatal septisemi etkenlerinden (E. coli, Rotavirus ve Coronavirus) hazırlanmış olması bir avantaj olarak görülmüştür. Araştırma bulgularına göre, gebeliğin son 1/3'lük döneminde yapılan aşı uygulamalarının kolostrum ve buzağı kan serumundaki IgG seviyesini artırdığı sonucu ortaya çıkmıştır. Kolostrum antikor seviyesindeki artışın, buzağının kan serumundaki antikor seviyesindeki artışıla büyük ölçüde ilişkili oduğu göze çarpmıştır. Ancak nadiren de olsa kolostrumdaki artış her zaman serumdaki antikor seviyesini yansıtmayabilmektedir. Aşı uygulanmayan ineklerin kolostrum IgG seviyesinde dalgalanmalar görülmekle birlikte, aynı dalgalanmalar buzağının serum IgG seviyesine de yansımaktadır. Araştırmanın sonuçlarına göre aşılanan her ineğin buzağısının neonatal septisemiye karşı %100 korunamayacağı sonucu ortaya çıkmıştır. Buna rağmen aşı uygulanan ineklerin buzağıların ortalama IgG55 seviyesinin koruyucu seviyenin üzerinde olduğu, bu nedenle neonatal septisemiye yakalanma riskinin oldukça az olduğu görülmüştür. Oysaki neonatal septisemiye karşı aşılanmayan ineklerin buzağılarının ortalama serum IgG seviyesi kısmi pasif transfer düzeyinde olduğu ve bu gruptaki buzağıların hastalığa karşı predispoze olduğu görülmüştür. Yapılan çalışma, neonatal septisemilerden korunmak amacıyla gebeliğin uygun dönemlerinde aşı uygulamalarının olumlu sonuçlar verdiği görüşünü ortaya koymuştur. Bununla birlikte aşı uygulamalarının, erken ve geç neonatal dönemde buzağıların yaşam kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi için daha kapsamlı araştırmaların yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Aşılama, buzağı, gebe inek, IgG, kolostrum, serum