Abdominal AORT anevrizması tarama programı

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ALİ KOÇ

Danışman: UĞUR BENGİSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Abdominal aort anevrizması (AAA) kabaca tüm ölümlerin %1'ine, yaşlılar arasındaki ölümlerin ise %2'sine neden olmaktadır. İleri yaş, erkek cinsiyet ve sigara AAA için en önemli risk faktörleri arasında sayılmaktadır. AAA çoğunlukla asemptomatiktir. Genellikle başka bir şikayet için yapılan rutin bir karın muayenesinde veya bir görüntüleme sırasında insidental olarak saptanır. Saptanamayan AAA'lar ise rüptür riskiyle karşı karşıyadır. Yüksek oranda mortaliteye neden olan rüptür ile anevrizmanın çapı arasında korelasyon bulunmaktadır. Rüptüre AAA mortalite oranlarının çok yüksek olması ve tedavi edilebilir olması bu hastalığın toplumda taranmasını gündeme getirmiştir. İngiltere, Danimarka, Norveç, İsveç ve Avustralya gibi birçok ülkede AAA tarama çalışmaları yapılmıştır. Bir pilot çalışma olarak tasarlanan ve 01/07/2013 – 01/07/2014 tarihleri arasında yapılan çalışmamıza, Keçiören ilçesinde bulunan 62 Aile Sağlığı Merkezi'nden yönlendirilen 60 yaş ve üzeri 239 erkek gönüllü başvurdu. Çalışmadan çıkarma kriteri, önceden bilinen AAA olması olarak belirlendi. Başvuranların tümü çalışmaya dahil edildi. Tüm gönüllülere B-mod ultrasonografi yapılarak en geniş olduğu yerde infrarenal aortun eksternal (dıştan-dışa) çapı anteroposterior ve transvers olarak ölçüldü. 11 kişide (%4,6) anevrizma tespit edildi. Çalışmamızda sigara içme öyküsü olanlarda AAA riskinin arttığı (Odds oranı 12,75; %95 güven aralığı, 1,21 – 134,36), miyokard enfarktüsü ve koroner anjiyografi öyküsü olanlarda da ayrı ayrı AAA'nın daha sık görüldüğü tespit edilmiştir. Ayrıca aort AP ve transvers çaplarının boy ile doğru orantılı olduğu gösterilmiş, DM ve PAH öyküsü olanlarda ise bu çapların daha küçük olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak çalışmamızda tespit edilen AAA oranı literatür ile uyumludur. Fakat bu çalışma küçük ölçekli bir pilot çalışma olarak yapıldığından çok daha büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç vardır. Yapılacak büyük ölçekli çalışmalar prevalans hakkında daha fazla bilgi sağlayacak ve yapılacak maliyet analizleri ile meme kanserinde olduğu gibi bir toplum taraması başlatılmasının gerekliliği anlaşılacaktır.