Ankara-Kalecik koşullarında bazı sofralık üzüm çeşitlerinin olgunluk aşamasında şeker ve organik asit kompozisyonunun belirlenmesi

OSMAN BATUR ÜNAL

Ankara-Kalecik koşullarında bazı sofralık üzüm çeşitlerinin olgunluk aşamasında şeker ve organik asit kompozisyonunun belirlenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN BATUR ÜNAL

Danışman: Birhan Kunter

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Ankara-Kalecik koşullarında adaptasyon amaçlı yetiştirilmekte olan 8 yerli (Barış, Horoz Karası, Köhnü, Tekirdağ Çekirdeksizi, Trakya İlkeren, Uslu, Yalova İncisi, Yalova Misketi), 9 yabancı (Alphonse Lavallée, Big Perlon, Lival, Prima, Ribol, Royal, Victoria, Isabella, Kyoho) kökenli toplam 17 sofralık üzüm çeşidinin, 2018 ve 2019 hasat döneminde şeker ve organik asit bileşenleri ve miktarı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Teknolojik olgunluk parametreleri belirlenmiş ve çeşitlerin olgun tanelerinde, yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi ile şeker ve organik asit analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya konu olan üzüm çeşitlerinde glikoz ve fruktoz miktarları çeşit özelliği olarak farklılıklar göstermiştir. En yüksek glikoz ve fruktoz miktarı 2019 yılında Köhnü çeşidinde belirlenmiştir (glikoz: 11.10 g/100g, fruktoz: 12.12 g/100g). Labrusca genotipleri olan Isabella ve Kyoho şeker kompozisyonu bakımından vinifera çeşitlerine benzer özellikler göstermiştir. Çalışılan çeşitlerde sukroz belirlenmemiştir. Vinifera çeşitlerinin organik asit içerikleri; 2018 yılında tartarik asit 1.48g/L (Ribol) – 5.58 g/L (Royal), malik asit 1.09 g/L (Yalova İncisi) – 4.40 g/L (Barış) aralığında; 2019 yılında tartarik asit 1.41 g/L (Royal) – 4.55 g/L (Prima), malik asit 1.03 g/L (Yalova İncisi) – 4.52 g/L (Lival) aralığında ölçülmüştür. 2018 yılında toplam asit içeriğinin 4.54 g/L (Horoz Karası) – 9.18 g/L (Barış) aralığında, 2019 yılında toplam asit içeriğinin 3.95 g/L (Royal) – 9.31 g/L (Big Perlon) aralığında olduğu belirlenmiştir. Yedi üzüm çeşidinde malik ast içeriğinin daha yüksek olduğu ve bu özelliğin her iki yılda korunduğu tespit edilmiştir. Labrusca melezi olan Kyoho organik asit bileşenlerinin en yüksek miktarlarda belirlendiği çeşit olmuştur.