Yükle ilgililerin taşıma sözleşmesi gereğince beyanda bulunma yükümlülüğü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NATIG ASGAROV

Danışman: HAKAN KARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eşya taşıma sözleşmesi gereğince tarafların, kanunda doğrudan düzenlenmiş olan bir sıra hak ve yükümlülükleri vardır. Bu yükümlülüklerden biri, gönderenin beyanda bulunma yükümlülüğüdür. Beyanda bulunma yükümlülüğü muhtelif hususları içermektedir. Bunlar, eşyanın miktarı, işaretleri, cinsi, niteliği, eşya tehlikeli ise, bunların tehlikeli cins ve nitelikleri, gerektiğinde alınacak tedbirleri, gönderen, yükleten, gönderilen, tesellüm ve teslim günü ve yeri, teslimde ödeme kaydı ve ödeme tutarı ve diğer hususlar hakkında bilgileri, başka bir anlatımla eşya taşıma sözleşmesinin yapılması ve ifası açısından önem arz eden, gönderenin beyan etmesi gerekli tüm hususları kapsar. Zira taşıyan, gönderenin beyan ettiği bu bilgilere dayanarak eşya taşıma sözleşmesi yapmakta, taşıma ücretini belirlemekte, üstlendiği taşımayı gerçekleştirmekte ve bu taşımadan dolayı sorumluluğunu sigorta ettirmektedir. Bu bakımdan, bu hususların tam ve doğru beyan edilmesi büyük önemi haiz olup, gönderen (ve yükleten) beyanların yanlış veya eksik olmasından doğan zararlardan, taşıyana ve zarar gören diğer üçüncü kişilere karşı sorumlu tutulmuştur. Ancak mevzuatta, taşıma sözleşmesinin tarafı olan taşıyanın, yükümlülükleri ve sorumluluğu bakımından ayrıntılı düzenlemeler yapılsa da, gönderenin (yükletenin) sorumluluğu ile ilgili düzenlemeler yetersizdir. Bu nedenle çalışmada eşya taşıma sözleşmesi gereğince gönderenin (yükletenin) tam ve doğru beyanda bulunma yükümlülüğü ile, yanlış veya yetersiz beyandan doğan zararlardan sorumluluğu incelenmiştir. İnceleme sırasında hem mevzuata (6762 sayılı (Mevcut) Türk Ticaret Kanununa, 6102 sayılı (Yeni) Türk Ticaret Kanununa, Türk Sivil Havacılık Kanununa, ilgili Konvansiyonlara ve diğer Kanunlara), hem öğretiye, hem de mahkeme kararlarına isnat edilmiştir.