Erzurumlu Kadı Mustafa Darir'in Kitab-ı Siyer-i Nebi'si

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YILDIRAY KAPLAN

Danışman: İRFAN AYCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Siyer, Hz. Muhammed'in biyografisini ele alan eserlerin ve bilim dalınınadıdır. Kur'an'da, Hz. Muhammed'in, Müslümanlara örnek gösterilmesi ve onauyma çağrısı, Hz. Muhammed'i görememiş nesillerdeki onu tanıma şevk ve arzusugibi sebeplerle siyer yazıcılığı başlamıştır. Siyer yazarlarının başında Hz. Osman'ınoğlu Eban ile Urve b. Zübeyr gelmektedir. İbn İshak ve İbn Hişam, siyer konusundaen önemli iki yazardır. Siyer kitapları başlangıçta Arapça yazılmış, daha sonraFarsça'ya, Türkçe'ye ve diğer dillere tercüme edilmiştir. Arapça ve Farsça yazılmışçok sayıda siyer kitabı bulunmaktadır. Türkçe ilk siyer kitabı, 790/1388 yılındaErzurumlu Kadı Mustafa Darûr tarafından Mısır'da yazılmıştır. Türk-İslâmkültürünün kaynakları arasında yer alan Darûr'in siyeri, yazıldığı dönemde Türkinsanını manevû açıdan desteklemek gibi yüce bir gayeye hizmet etmiş,hükümdarların ve halkın büyük beğenisini kazanmış ve asırlarca zevkle okunmuştur.Bu araştırmada Darûr ve siyeri incelenmiştir. Araştırma, ?Giriş? ve ?Sonuç?bölümleri hariç üç bölümden oluşmaktadır.?Giriş? te araştırmanın önemi, amacı, metodu ve kaynakları ifade edilmiştir.?Birinci? bölümde erken dönem siyer yazıcılığı hakkında genel hatlarıylakısa bilgiler verilerek Türkçe siyerler üzerinde durulmuştur.?İkinci? bölümde Darûr ve siyerini daha iyi anlayabilmek için yaşadığıdönemin siyasû, sosyal ve kültürel şartları genel hatlarıyla ortaya konularak; Darûr'inhayatı, eserleri ve kişiliği ele alınmıştır.?Üçüncü? bölümde Darûr'in ?Sûretü'n-Nebû? adlı eseri incelenerek, yazılışhikâyesi, nüshaları, kaynakları, yöntemi, içeriği, edebû özelliği ve hakkında yapılançalışmalar üzerinde durulmuş ve eserin, Türk-İslâm kültüründeki değeri ortayakonulmuştur.?Sonuç? bölümünde Darûr ve eseri, kültür tarihimizin kaynakları, ilgileri,özellikleri ve bugüne tuttuğu ışık yönünden, yeni çalışmalara yol göstermesi içindeğerlendirilmiştir.