Nanomalzeme yüklü kök hücre kaynaklı eksozomların kanser hücrelerinde fotodinamik terapi etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KÖK HÜCRE VE YENİLEYİCİ TIP ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMÜR BEŞBINAR
Danışman: Açelya Yilmazer Aktuna
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eksozomlar, hücreler tarafından salgılanan ekstraselüler veziküllerdir. Salgılanmış oldukları hücrelere ait protein, nükleik asit ya da eksojen parçacıkları hedef hücreye taşıyabilen önemli iletişim araçlarıdır. Düşük immünojeniteleri, nano boyutları, biyolojik bariyerlerden kolaylıkla geçebilmeleri ve sistemik dolaşımdaki uzun süreli stabiliteleri onları ilaç taşıma sistemlerinin odağı haline getirmiştir. Karbon Dot'lar, 2-3 nm boyutlarındaki yapıları, kırmızı floresan özellikleri ve terapötik yetenekleri ile tanı ve tedavi yaklaşımlarında gelecek vaat eden nanomalzemelerdir. Terapötik ajanların hedef bölgede birikimi, derin doku penetrasyonu ve hücre internalizasyonu, kanser tedavisindeki başarıyı doğrudan etkileyen kritik faktörlerdir. İlaç taşıma sistemleri, taşınan kargoyu denatürasyon ve eliminasyon gibi dış etkenlerden koruyarak ve hedef bölgedeki birikimini artırıp, yan etkileri azaltarak tedavi etkinliğini yükseltmeyi hedeflemektedir. Bu tez çalışmasında; Mezenkimal Kök Hücre kaynaklı eksozomlar aracılığı ile taşınan Karbon Dot' ların kanser hücrelerindeki Fotodinamik Terapi etkisi araştırılmıştır. Karbon Dot yüklü eksozomların karakterizasyonu için TEM, STEM, NTA, ve Akış Sitometri tekniklerinden faydalanılmıştır. Kanser hücre hatlarında eksozom aracılı Fotodinamik Terapi verimliliği in vitro ve in vivo deney sonuçlarına göre değerlendirilmiştir. Karbon Dot' ların, düşük toksisite, yüksek terapötik etki ve yoğun floresan özellikleri ile tedavi ve görüntüleme sistemleri için oldukça elverişli oldukları düşünülmektedir. Ayrıca, serbest malzeme uygulamasına kıyasla, eksozomlar aracılığı ile taşınan Karbon Dot' ların tedavi verimliliğinde önemli ölçüde artış gözlenmiştir.