Nazo-oro-farengeal hava yolu boyutlarının farklı maloklüzyonlarda gelişiminin longitudinal olarak incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ORTODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞATAY GÜNAYDIN
Danışman: MEHMET OKAN AKÇAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı; Farklı maloklüzyonlarda longitudinal olarak nazo-oro-farengeal havayolu boyutları ile kraniofasiyal yapı ilişkilerini araştırarak olası farklılıkları ortaya koymaktır. Farklı maloklüzyon gruplarında naso-oro-farengeal havayolu boyutlarının gelişimi nasıl olmaktadır ve ne gibi farklılıklar göstermektedir? sorularına cevap bulabilmek amacıyla araştırmamızda Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı arşivinden Sınıf I, II ve III gruplarına ait 3 yıllık longitudinal materyal üzerinde açısal, boyutsal ve alansal ölçümler yapılmıştır. Yapılan ölçümlerin değerlendirilmesi yapılarak, kraniofasiyal bölgenin büyüme ve gelişiminde çok önemli bir role sahip olan naso-oro-farengeal havayolunun yapısının farklı maloklüzyonlarda longitudinal olarak incelenmesiyle maloklüzyonlar ile havayolu boyutları ilişkilerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Araştırmanın materyali, Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Ortodonti Anabilim Dalı arşivinden 1 yıllık aralıklarla longitudinal olarak alınmış toplam 186 lateral sefalometrik filmden oluşmuştur. Sınıf I (30 birey), Sınıf II (22 birey) ve Sınıf III (10 birey) maloklüzyona sahip toplam 62 birey (Ortalama yaş: 11,22 yıl) araştırmaya dahil edilmiştir. Açısal, boyutsal ve oransal ölçümler PORDIOS yazılımı ile ölçülürken, irregüler farengeal alanların ölçümü dijital planimetre cihazı (Ushikata X-Plan 380dIII/ 460dIII, Tokyo, Japan) ile mm2 cinsinden gerçekleştirilmiştir. Gruplar arasında parametrelerin karşılaştırılması için varyans analizi (ANOVA) tekniği kullanılmıştır. Her grupta yıllar arasındaki (1.yıl - 2.yıl, 1.yıl - 3.yıl, 2.yıl - 3.yıl) farklılıkları ölçmek için eşleştirilmiş t testi kullanılırken, bu farklılıkların gruplar arasındaki karşılaştırılması için varyans analizi tekniğinden yararlanılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlı olan parametrelerin hangi gruplarda farklı olduğunu belirlemede Duncan çoklu karşılaştırma testinden yararlanılmıştır. Ölçüm tekrarlanabilirliği için ise grup içi korelasyon katsayısından yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; nazofarengeal ve orofarengeal alanlar boyutsal olarak her 3 grupta da gözlem süresi boyunca artış göstermiştir. Nazofarengeal alan istatistiksel olarak anlamlı olmasa da Sınıf III grupta en düşük değerdedir. Total havayolu alanıda Sınıf III grupta en düşük değeri göstermiştir ancak 3 yıllık takip süresi boyunca istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir artış göstermiştir. Nazofarengeal alanda 3 yıl boyunca en fazla artış Sınıf II grupta saptanırken, orofarengeal ve hipofarengeal alanda en fazla artış Sınıf III grupta gözlenmiştir. Total havayolu alanında en az artış Sınıf I grupta gözlenirken, Sınıf II ve III gruplarda saptanan artışlar belirgindir. Bu bulgu, havayolu alanının farklı maloklüzyonlarda bir kompenzasyon mekanizması olarak çalıştığı şeklinde yorumlanabilir. Yumuşak damak - uvula açısı (ANS-PNS/PNS-SPT) Sınıf II grupta 1. ve 2. yılda istatistiksel olarak farklı ve 3 yıllık gözlem süresi boyunca diğer gruplardan yüksektir. Sınıf III grupta ise en düşük açıyı göstermektedir ki bu bulgular yumuşak damak - uvula konumunun mandibulanın iskeletsel konumundan etkilendiğini göstermektedir. ANS-PNS/PNS-SPT ölçümünün 3 yıllık gözlem periodu boyunca azalma göstermesi ise, havayolu boyutlarını genişletmeye yönelik bir kompenzasyon olabileceği şeklinde yorumlanabilir. Nazo-oro-farengeal havayolu boyutları ile kraniofasiyal morfoloji farklı maloklüzyonlarda büyüme dönemi boyunca etkileşim halindedir ve bu süreçte kompenzatuar mekanizmalar meydana gelmektedir.