Yetiştirme amaçlı kullanılan safkan İngiliz aygırlarda reproduktif performansın değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DÖLERME VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI​, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK MEHMET UÇAR

Danışman: ERGÜN AKÇAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkiye Jokey Kulübü Derneği At Yetiştiriciliği ve Islahı İktisadi İşletmesi'ne ait hara ve aşım istasyonlarında kullanılan safkan İngiliz aygırlarının aşım kitabı verileri incelenmiştir. 2012-2016 yıllarını kapsayan 5 aşım sezonu boyunca yetiştirme programına ve aşım kitaplarına dahil olan 9-23 yaşları arasında 15 safkan aygır seçilmiş belirtilen sezonlara ait aşım kitaplarında bulunan parametreler aygır bazında derlenerek ve reprodüktif performans açısından değerlendirilmiştir. Rutin bir androlojik muayene sistemi uygulanmamış aygırlarda reprodüktif performansın yardımcı parametreler ile değerlendirilerek ortaya konulması ve elde edilen bulguların aygırların ileriki reprodüktif performansları için bir kaynak sağlaması hedeflenmiştir. 2012 aşım sezonunda ortalama gebelik oranı (%), siklus başına gebelik oranı (%) ve canlı tay oranı (%) sırasıyla %93,06±0,99, %72,42±2,47 ve %72,11±2,71 iken 2016 yılında bu parametreler %86,73±1,69, %65,27±4,65 ve %65,3±5,10 olarak hesaplanmıştır. Gebelik oranında yıllara bağlı görülen bu düşüş istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Bu parametreler seçilen aygırların yaşlarına göre değerlendirildiğinde ise 9 yaşlı aygırlarda sırasıyla ortalamalar %97,15±2,85, %77,66 ±0,91 ve %62,12±16,67 olarak bulunurken 22-23 yaşlı aygırlarda ise %83,70±5,16 , %62,50 ±1,50 ve %46,31±9,95 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular seçilen aygırlarda dölveriminin yıla ve artan yaşa bağlı olarak azaldığını göstermiştir. Sonuç olarak ülkemizde at yetiştiriciliğinin daha verimli hale getirilebilmesi için bu verilerin dikkatle tutulması gerekmekte ve damızlık olarak kullanılacak aygırlar sezon öncesi, sezon sonu ve gerektiğinde sezon içerisinde androlojik muayeneye tabi tutulmalıdır.Anahtar Sözcükler: Androlojik Muayene Sistematiği, Aşım Kitabı, Aygır, Fertilite, Reprodüktif Performans.