2, 4, 6 ve 8.sınıf öğrencilerinde ulamlaştırma eğilim ve becerilerinin gelişimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZAY ÖNAL
Danışman: SEDA GÜLSÜM GÖKMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde, 2, 4, 6 ve 8.sınıf öğrencilerinin ulamlaştırma eğilim ve becerilerinin gelişimi, üç farklı deney üzerinden gözlemlenmiştir. B test öbeği deneklerin ÜST, TEMEL ve ALT düzey ulamlaştırma düzeylerini kullanma edimlerinin "bağlam duyarlı" olup olmadığını araştırmaktadır. Deneyde, iki çoktan seçmeli ve bir açık uçlu boşluk doldurma alttestikullanılmıştır. Bulgular, zengin ve yarı zengin bağlamın sunulduğu iki alttestte denklerin ağırlıklı olarak ÜST düzey ulamları tercih ettiğini göstermiştir. Zayıf bağlam ise ağırlıklı ulamlaştırma düzeyinin TEMEL düzey olarak öne çıkmasını sağlamıştır. R Test öbeği deneklerin nesne ve olay ulamları içeren resimlerin adlandırılmasında hangi ulamlaştırma düzeylerinikullandığını araştırmaktadır. Denekler ulam resimleri hakkında, "Bu nedir?/ Bu kişi(ler) ne yapıyor?"gibi soruları yanıtlamışlardır.R1 alttestinde kolay tanınabilir, R2 de ise bilinmesi zor ulamlara yer verilmiştir. Katılımcılar,ağırlıklı olarak R1'de TEMEL; R2'de ise ÜST ulamlaştırma düzeyinde adlandırma yapmışlardır. T test öbeği, ulamlar arasında kapsama/kapsanma ilişkisini kurabilme becerisini ölçmeyi hedeflemektedir. Kullaılan üçalttestte de,"üçer üyeli" taksonomi maddelerine yer verilmiştir. He bir maddede, bir taksonomik öğe referans ulam olarak verilmiş ve diğer iki öğenin taksonomik ilişkiyi sağlayacak biçimde, deneklerce yazılması istenmiştir.Genel olarak, katılımcıların "kabul edilebilir taksonomik diziliş" (KED) kurabilme oranı %42'nin altındadır.T veritabanında,"çocuk ulamları" adı verilen tamlamalarla karşılaşılmıştır. Bunlar, çocuk deneklerin ALT düzeye karşılık gelen birleşikler olarak düşündükleri ancak birleşik sayılamayacak sözcüksel gruplamalardır. Ulamlaştırma, düzeyi bağlama göre değişebilen bir bilişsel yetidir. Bir ulamlaştırma türü olarak adlandırma,gerekmedikçe detay içermemektedir. Ulamlar arasında kapsama ilişki kurabilme ulamlaştırma açısından önemli bir beceridir.