Alzheimer tedavisine yönelik ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi, karakterizasyonu ve etkinliğinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM RÜYA TOPAL
Danışman: ASUMAN BOZKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu doktora tezinde Humanin ve Donepezil HCl yüklü SLN formülasyonlarının geliştirilmesi, Apo-E ve Tf ile beyine hedeflendirilmesi, in vitro ve in vivo olarak KBB'den geçişinin değerlendirilmesi böylece hem yan etkilerin azaltan hem de biyoyararlanımın artıran hastalığa alternatif bir tedavi yönteminin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Demans; öğrenme, hafıza, oryantasyon, dil fonksiyonları ve mental fonksiyonların bozulması ile karakterize, sosyal hayatı etkileyen, progresif nörodejeneratif bir santral sinir sistemi (SSS) hastalığıdır. Alzheimer hastalığı en sık rastlanan demans türüdür. Alzheimer için etkili tedaviler geliştirilmediği sürece, 2050 yılında hasta sayısının tüm dünyada 115 milyonun üzerine çıkacağı öngörülmektedir. Alzheimer, zihinsel ve bilişsel azalma ile günlük yaşamdaki olağan aktiviteleri etkileyerek hastanın yaşam kalitesini düşürür. Alzheimer için mevcut tedaviler semptomatiktir; bu nedenle hastalığı önlemeye veya ilerlemesini geciktirmeye yönelik yeni tedavi yöntemlerine acilen ihtiyaç vardır. Katı lipit nanopartiküller (SLN), yapılarında yer alan lipitlerin biyouyumlu ve biyoparçalanabilir olması, akut ve kronik toksisitesinin olmaması ve büyük ölçekli üretimlerinin gerçekleştirilebilmesi nedeniyle ilgi çeken bir taşıyıcı sistemdir. Çalışmamızda SLN'ler homojenizasyon/ultrasonikasyon yöntemi ile hazırlanmıştır. Hazırlanan nanopartikül formülasyonlarında yağ/sürfaktan tipi, yağ/sürfaktan konsantrasyonu, dış fazda kullanılan sulu ortamın tipi, etken madde miktarı homojenizasyon/ sonikasyon hızı ve süreleri gibi parametreler değiştirilerek formülasyonların partikül boyutu, zeta potansiyeli, enkapsülasyon etkinliği, in vitro salım profilleri, morfolojileri incelenmiş ve bu özellikleri uygun olanlar seçilerek, Apo-E ve Tf ile modifiye edilmiştir. Hedeflendirilmiş formülerde de aynı karakterizasyon çalışmaları yürütülmüştür. Hedefli ve hedeflendirilmemiş partiküller hCMEC/D3, RBEC ve SH-SY5Y hücrelerine uygulanarak in vitro sitotoksisite, hücresel alım ve KBB'den geçiş; zebra balıklarına uygulanarak in vivo ortamdaki sitotoksisiteleri ve beyine geçişleri değerlendirilmiştir. onuçlarımız Humanin ve Donepezil HCl içeren hedeflendirilmiş SLN'lerin başarı ile beyine geçtiğini göstermektedir.