Polysorbate 80 ve eugenolün in-vitro rumen fermentasyonuna etkileri

OĞUZ BERK GÜNTÜRKÜN

Polysorbate 80 ve eugenolün in-vitro rumen fermentasyonuna etkileri

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HAYVAN BESLEME VE BESLENME HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZ BERK GÜNTÜRKÜN

Danışman: ADNAN ŞEHU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapılan çalışmalarda ruminantların tükettikleri brüt enerjinin yaklaşık olarak %8'i metan oluşumu ile kaybettikleri bildirilmiştir. Ruminantlarda ruminal fermentasyon etkinliğini arttırdığı bildirilen antibiyotik büyüme faktörlerinin kullanımının yasaklanması ile rumen fermentasyonunu daha verimli kılacak farklı yem katkı maddeleri arayışına gidilmiştir. Yapılan çalışmalarda bazı bitki ekstraktlarının antibiyotik büyüme faktörü benzeri etki gösterebileceği tespit edilmiştir. İyonik yapıda olmayan sürfaktanlar ile yapılan çalışmalarda ise bu tür bileşiklerin çeşitli yem maddelerinin rumen yıkımlanabilirliğini arttırabileceği yönünde bulgular mevcuttur. Daha önce gerçekleşmiş çalışmalarda sürfaktanların bitki ekstraktlarının antimikrobiyal etkisini güçlendirebilecekleri sonucuna varılmıştır. Bu araştırma ile bir esansiyel yağ olan Eugenol ile sürfaktan olan Polysorbate 80'in in-vitro olarak rumen fermentasyonu ve yemlerin rumen sindirimine olan etkileri iki farklı teknik ile değerlendirilmiştir. Çalışmada yem olarak arpa ve arpa samanı 50:50 oranında kullanılmıştır. Araştırmada Ankom Daisy II inkübatörü ile dört farklı inkübasyon gerçekleştirilerek adı geçen katkıların yemlerin in-vitro kuru madde, organik madde ve NDF sindirilebilirliklerine etkileri değerlendirilmiştir. İn-vitro gerçek kuru madde sindirilebilirliklerinin kontrol grubunda (K) diğer bütün gruplara göre daha yüksek şekillendiği tespit edilmiştir (p<0.001). Yalnızca sürfaktan uygulanan gruplarda (S1 ve S2) kuru madde sindirilebilirliği yalnızca eugenol uygulanan gruplara (E3 ve E6) göre daha yüksektir (p<0.001). Farklı dozlarda sürfaktan içeren S1 ve S2 grupları arasında kuru madde sindirilebilirliği açısından bir fark gözlenmemiştir, aynı durum farklı dozlarda eugenol içeren E3 ve E6 grupları için de geçerlidir. En düşük kuru madde sindirilebilirliği M3 grubunda şekillenmiştir. İn-vitro organik madde sindirilelebilirliği kontrol grubunda (K) diğer bütün gruplara göre daha yüksek şekillendiği tespit edilmiştir (p<0.01). Yalnızca sürfaktan uygulanan gruplarda (S1 ve S2) organik madde sindirilebilirliği yalnızca eugenol uygulanan gruplara (E3 ve E6) ve farklı dozlarda eugenol ve sürfaktan karışımı içeren gruplara (M1, M2, M3, M4) göre daha yüksek şekillenmiştir (p<0.01). Farklı dozlarda sürfaktan içeren S1 ve S2 grupları arasında organik madde sindirilebilirliği açısından bir fark gözlenmemiştir, aynı durum farklı dozlarda eugenol içeren E3 ve E6 grupları için de geçerlidir. En düşük organik madde sindirilebilirliği M3 grubunda gözlenmiştir. İn-vitro NDF sindirilebilirliğinin kontrol grubunda (K) diğer bütün gruplara göre daha yüksek şekillendiği tespit edilmiştir (p<0.001). Yalnızca sürfaktan uygulanan gruplarda (S1 ve S2) NDF sindirilebilirliği yalnızca eugenol uygulanan gruplara (E3 ve E6) göre daha yüksektir (p<0.001). En düşük NDF sindirilebilirliği M1, M3 ve E6 gruplarında şekillenmiştir. Farklı dozlardaki sürfaktan uygulamaları arasında (S1 ve S2) NDF sindirilebilirliği açısından bir fark gözlenmezken, farklı doz eugenol uygulamaları (E3 ve E6) arasında farklılık gözlenmiştir (p<0.001). Araştırma dahilinde kullanılan bir diğer teknik ise in-vitro gaz üretim yöntemidir (Menke ve ark., 1979). Bu yöntem ile de ismi geçen katkılar ile in-vitro inkübasyona bırakılan yemlerin 24. Saat sonunda her gram yem kuru maddesi için açığa çıkardığı gaz miktarı ve metan gazı miktarı, üreyen gazda bulunan metan gazının yoğunluğu, fermentasyon ortam pH'sı, NH3-N yoğunluğu, uçucu yağ asiti konsantrasyonu ve bu yağ asitlerinin birbirlerine olan oranı değerlendirilmiştir. Her gram yem kuru maddesi için açığa çıkan gaz miktarı en yüksek olarak K ve S2 gruplarında gözlenmiştir (p<0.001). S1 ve S2 grupları arasında gaz üretimi açısından bir farklılık gözlenmemiştir. En düşük gaz üretim miktarları E6, M2, M3 ve M4 gruplarında gözlenmiştir. İn-vitro fermentasyon sonucu 6. saatte üreyen gazda metan yoğunluğu değerlendirilmiştir. En yüksek metan yoğunluğu S1 grubunda tespit edilmiş, K, E6, M1, M3 ve M4 gruplarında da benzer metan yoğunlukları tespit edilmiştir (p=0.004). 6-24 saat arasında üreyen gazdaki metan yoğunluklarına bakıldığında en yüksek seviye M4 grubunda gözlenmekle birlikte benzer seviyeler S2, E3, M1, M2 ve M3 gruplarında da gözlenmiştir (p<0.001). Her gram yem kuru maddesi için 24 saat inkübasyon sonunda oluşan toplam net metan gazı miktarı en düşük seviyede M2 grubunda gözlenmekle birlikte E6, M3 ve M4 gruplarında da benzer sonuçlar gözlenmiştir (p<0.001). Her bir gram yem maddesinin fermentasyonu için en yüksek seviyede metan gazı üretimi K grubunda gözlenmiş ve S1 ile S2 gruplarında da benzer sonuçlar ortaya çıkmıştır. Uçucu yağ asitlerine bakıldığında en düşük asetik asit seviyesi E6 grubunda gözlenmiştir (p<0.001). En yüksek asetik asit yoğunluğu ise K, S1 ve S2 gruplarında gözlenmiştir (p<0.001). Propiyonik asit yoğunluğuna bakıldığında en düşük seviye E6 ve M2 gruplarında gözlenmiştir (p<0.001). Diğer gruplardaki propiyonik asit seviyesinde bir fark bulunmamaktadır. Bütirik asit seviyesi en yüksek seviyede M4 grubunda gözlenmekle birlikte E3 grubu hariç diğer gruplar arasında bir fark bulunmamaktadır (p<0.001). Toplam uçucu yağ asidi yoğunluklarına bakıldığında en düşük seviye E6 grubunda gözlenmiştir ve bu sonuç E3 grubunda gözlenen sonuca benzerdir (p<0.001). Diğer gruplar arasında toplam uçucu yağ asidi yoğunluğu açısından bir fark tespit edilememiştir. Fermentasyon sonu NH3-N seviyelerine bakıldığında en düşük yoğunluk E6 grubunda gözlenmiştir (p<0.001). Diğer gruplar arasında NH3-N yoğunluğu açısından bir farklılık bulunmamaktadır. Fermentasyon sonu pH değerlerine bakıldığında en düşük seviye S1 grubunda gözlenmekle birlikte S2, E3 ve M1 gruplarında da benzer seviyeler gözlenmiştir (p<0.001). Diğer gruplar arasında pH değeri açısından bir farklılık gözlenmemiştir. Bu araştırma bir sürfaktan olan Polysorbate 80 ve esansiyel yağ olan Eugenol'ün ayrı ayrı ve karışım halinde in-vitro rumen sindirilebilirliği ve in-vitro rumen fermentasyon parametreleri üzerine etkilerini değerlendirmek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Polysorbate 80 ve Eugenolün in-vitro rumen fermentasyon parametreleri üzerine etkileri bulunduğu tespit edilmiştir. Polysorbate 80 ve Eugenol'ün karışım halinde kullanılmasının fermentasyon parametrelerine olan etkileri genel olarak istatistiksel anlamda tek başına kullanılmalarına göre bir fark yaratmamıştır. İn-vitro sindirilebilirlik parametrelerine bakıldığında Polsorbate 80 ya da Eugenolün kullanıldığı gruplarda genel olarak sindirilebilirlik olumsuz yönde etkilenmiştir. İn-vitro sindirilebilirlikte gözlenen olumsuz etki Eugenol içeren gruplarda daha da belirginleşmektedir. Bu durum denemede kullanılan dozlar ile ilişkilendirilmektedir.