Pirimkul Kadirov'un romanları üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERHAN GİRAY
Danışman: AYNUR ÖZ ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Roman, hikâye, kıssa (uzun hikâye), deneme, bilimsel ve tercüme türlerinde eserler veren Pirimkul Kadirov (1928-2010), altmış yıl boyunca Çağdaş Özbek edebiyatına hizmet eden, yazdığı eserleri ile dönemine ayna tutan ve Sovyet döneminin baskıcı tutumuna karşı Özbek halkının maddî ve manevî duygularını ayakta tutmaya çalışan bir yazardır. Çalışmamızda, Pirimkul Kadirov'un edebî hayatı boyunca yazmış olduğu altı romanı incelenmiştir. 1950 yılında yazı hayatına atılan Kadirov'un ilk üç romanı, Üç Kök, Kara Gözler ve Elmas Kemer konuları itibari ile "Sosyal Roman" sınıfına girer. 1970'li yıllardan itibaren tarihî konulara yönelen Kadirov'un son üç romanı Yıldızlı Geceler, Hümayun ve Ekber, Şahruh ve Gevherşad ise "Tarihsel Roman" türündedir. Çalışmamız, üç ana bölümden oluşur. Birinci bölüm içerisinde, Kadirov'un hayatı, romanları çerçevesinde edebî şahsiyetinin oluşumu ve eserleri hakkında bilgiler verilir. İkinci bölüm içerisinde Kadirov'un sosyal romanları; üçüncü bölüm içerisinde ise tarihsel romanları, metne bağlı inceleme yöntemi esas alınarak yapı özellikleri (olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân), tema, sorunsal, dil, üslup ve anlatım özelliklerine göre incelenmiştir. Giriş bölümünde, kuramsal çerçeve, çağdaş Özbek romanının gelişimi ve tarihsel roman türünün özellikleri hakkında bilgiler yer alır. Sonuç bölümünde ise romanlardan elde edilen sonuçlar maddeler halinde ifade edilir. Anahtar Kelimeler: Pirimkul Kadirov, Çağdaş Özbek Romanı, Roman, Roman İnceleme Yöntemi