Avrupa-Atlantik güvenliği açısından NATO-Rusya Federasyonu ilişkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMIN IBRAHIMOV
Danışman: EREL TELLAL
Özet:ÖZET Bu araştırmanın amacı Soğuk Savaş'ın bitmesiyle ortaya çıkan yeni jeopolitik koşullarda NATO-Rusya ilişkilerini incelemek ve bu ilişkilerin Avrupa-Atlantik bölgesinin güvenliği için önemini göstermektir. Araştırma hem NATO'nun hem de Rusya Federasyonu'nun 1990'lı yılların başlarından itibaren geçirdiği dönüşüm sürecini incelemekle başlamaktadır. İlk olarak, NATO'nun yeni güvenlik ortamına uyumu ve bunun İttifak'ın güvenlik algılaması üzerine etkileri ele alınmıştır. Bu bağlamda, İttifak'ın Yeni Stratejik Kavramları ve Soğuk Savaş sonrası yapılanmalar çerçevesinde başlatılan KAİK, BİO, AAOK gibi girişimler ve bütün bunların NATO'nun Avrupa-Atlantik güvenlik mimarisindeki rolüne etkileri tartışılmıştır. NATO'nun Avrupa-Atlantik bölgesindeki rolünü etkileyeceği düşüncesiyle AGSK yaratılması girişimleri de araştırma kapsamına alınmıştır. Bunlarla birlikte, İttifak'ın yeni güvenlik ortamında karşı karşıya kaldığı "meşru kuvvet kullanma" sorunu da incelenmiştir. Sovyetler birliği'nin dağılmasından sonra Rusya Federasyonu köklü değişim sürecine girmiştir. Bu dönüşüm süreci ve Rusya'nın ulusal güç öğelerinin durumu ele alınmıştır. Özellikle RF'nin yeni güvenlik algılaması ve bunun dış politikaya yansımaları geniş biçimde tartışılmıştır. Araştırmada, Rusya dış politikasının oluşturulmasına ilişkin teorik tartışmalara geniş yer verilmiştir. NATO ve Rusya'nın geçirdiği değişim süreci incelendikten sonra, ikili ilişkiler incelenmiştir. Özellikle, ikili ilişkilerin bütününü etkilemesi dolayısıyla İttifak'ın genişleme konusu, Rusya'nın bu süreç karşısında tutumu ve onun genişlemenin iki aşamasıyla ilgili sergilediği farklı tutumun nedenleri geniş biçimde tartışılmıştır. İkili ilişkilerin/işbirliğinin gelişim dinamiği gösterilmiştir. NATO ve Rusya arasındaki işbirliğinin temelini oluşturan ve ikili ilişkileri düzenleyen belgeler de araştırma kapsamına alınmıştır. Bütün bu incelemelerin sonunda, NATO-Rusya işbirliğinin sürdürülmesinin Avrupa-Atlantik bölgesinde güvenliğin sağlanması açısından büyük önem taşıdığı sonucuna varılmıştır. 137