Uslu üzüm çeşidinde tohum taslakları gelişimi ile partanokarpik tane tutumu arasındaki ilişkiler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NUR KARABACAK
Danışman: BİRHAN KUNTER
Özet:ÖZET Yüksek Lisans Tezi USLU ÜZÜM ÇEŞİDİNDE TOHUM TASLAKLARININ GELİŞİMİ İLE PARTENOKARPİK TANE TUTUMU ARASINDAKİ İLİŞKİLER Nur KARABACAK Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Birhan MARASALI Bu araştırmada, normal çekirdekli tane tutumu ile birlikte yüksek partenokarpik tane tutumunun (boncuklanma) görüldüğü Uslu üzüm çeşidinde, tohum taslaklarının anatomik yapısı ve gelişimi ile partenokarpik tane tutumu arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bağda açıkta tozlanma koşullarında 30 adet salkımda çekirdekli ve partenokarpik tane tutum oranlan 2001-2002 yıllarında izlenmiştir. 2001 yılında partenokarpik tane tutum oram %71.5 oranında gerçekleşirken, 2002 yılında ise %74.1 oranında gözlenmiştir. Çiçeklenme döneminde her iki yılda da iklim değerleri izlenmiş, ancak, çiçeklenme dönemine ait sıcaklık, bağıl nem ve rüzgar değerleri de dikkate alındığında, boncuklanmada iklim koşullarının etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Farklı fenolojik dönemlerden alınan tohum taslaklarında normal çekirdekli, partenokarpik ve daha az sayıda olmakla beraber stenospermik tane tutumuna neden olan tohum taslağı gelişimi gözlenmiştir. Partenokarpik tane tutumu ile ilişkili olarak tohum taslaklarında, fonksiyonel embriyo kesesinin gelişmemesi ve tek integümentli tohum taslağı gözlenmiştir. Fonksiyonel embriyo kesesinin gelişmediği, nusellus hücrelerinin aşırı çoğaldığı ve megasporogenezde bazı aksaklıklara rastlanmıştır. Ayrıca, tohum taslaklarının çok az bir kısmında özellikle embriyo kesesinin iç integument ile birlikte büzüldüğü görülmüştür. Farklı fenolojik dönemlerde incelenen tohum taslaklarında kusurluluk oram %67.7 ve %5 arasında değişmiştir. 2003, 36 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Vitis vinifera L., partenokarpi, tohum taslağı gelişimi, boncuklanma