Elektron-proton çarpıştırıcılarında higgs–üst sektör kuarkların çeşni değiştiren yüksüz akım bağlaşımlarının araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK HACIŞAHİNOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İlkay Türk Çakır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Standart Model ötesi yeni fizik arayışında, çeşni değiştiren yüksüz akımlar (FCNC), gelecekteki çarpıştırıcılarda gözlemlenebilirlikleri açısından önemli bir araştırma konusudur. Çarpıştırıcılarda daha yüksek enerjilere ve ışınlık değerlerine ulaşılmasıyla Higgs bozonu üretiminin artması, hem bilinen fiziğin doğrulanması hem de yeni fizik arayışları açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu tez çalışmasında, elektron-proton çarpışmalarında (e^-p \rightarrow \nu_e hq) süreci üzerinden, üst kuark ile Higgs bozonu arasındaki ve yukarı tipi hafif kuarklarla ilişkili çeşni değiştiren yüksüz akım (FCNC) etkileşimleri incelenmiştir. Analiz, (t \rightarrow hu(c)) ve (h \rightarrow b\bar{b}) bozunma kanalları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Kullanılan parametreler, gelecekte kurulması planlanan LHeC ve FCC-eh elektron-proton çarpıştırıcılarının özellikleri dikkate alınarak seçilmiştir.

(tuh) ve (tch) anormal FCNC bağlaşım parametrelerinin ((\kappa_{tuh}) ve (\kappa_{tch})) gözlemlenebilirliği araştırılmıştır. İstatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar elde edilebilen bağlaşım değerleri, bu iki parametrenin eşit olduğu senaryo için belirlenmiş ve buna karşılık gelen üst kuarkın (t \rightarrow hu(c)) bozunma dallanma oranları üzerindeki sınırlar hesaplanmıştır. Elde edilen sınırlar, LHC’deki ATLAS ve CMS deneylerinden elde edilen mevcut sınırlarla karşılaştırılmıştır.