Özel eğitimde öğrencilerin eğitim süreçlerine ailelerin katılımına ilişkin öğretmen veli ve okul yöneticisi görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA TAYTAK KÜÇÜK
Danışman: Pelin Taşkın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı, özel eğitimde öğrencilerin eğitim süreçlerine ailelerin katılımına ilişkin öğretmen, veli ve okul yöneticisi görüşlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020- 2021 eğitim –öğretim yılında İzmir ilinin Seferihisar ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı kamu okullarının özel eğitim sınıflarında çalışan 13 öğretmen, çocuğu bu özel eğitim sınıflarında okuyan sekiz veli ve bu özel eğitim sınıflarının bulunduğu okullarda yöneticilik yapan sekiz okul yöneticisi oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseninin benimsendiği bu araştırmada veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilen veriler görüşme esnasında yazarak kaydedilmiş, kaydedilen görüşmeler daha sonra bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Söz konusu veriler üzerinde betimsel analiz yapılmıştır. Ayrıca bulgular kısmında katılımcı görüşlerine doğrudan yer verilmiştir. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin, velilerin ve okul yöneticilerinin aile katılımı konusunda görüşlerinin olumlu yönde olduğu, aile katılımının pek çok faydasının olduğunu düşündükleri ve bu nedenle aile katılımını gerekli gördükleri tespit edilmiştir. Velilerin ve okul yöneticilerinin görüşlerine göre öğretmenler aile katılımı çalışmaları konusunda gayretli ve çalışkandırlar; fakat öğretmenler aile katılımı çalışmalarında velilerin katılımını ve okul yöneticilerinin gayretini yetersiz görmektedir. Öğretmenler velilerden en çok işbirliği içinde olmalarını, evde çocuklarının ödevlerini öğretmenlerin anlattığı şekilde yaptırmalarını, kendilerini katılım konusunda geliştirmelerini ve iletişime açık olmalarını istemektedirler. Öğretmenler okul yöneticilerinden en çok velilerle daha çok iletişim kurmalarını, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerini daha aktif kullanmalarını istemektedirler. Veliler aile katılımı konusunun öneminin farkında olup katılım konusunda yetersiz kalmaktadırlar. Velilerin katılımlarını engelleyen en önemli nedenler velilerin psikolojik durumu, sahip oldukları çocuk sayısı, sosyal destek yetersizliği ve özel eğitim hakkında bilgi eksikliği gibi konulardır. Veliler aile katılımı konusunda okul yöneticilerinin ve rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yetersiz kaldığını düşünmektedirler. Veliler çocuklarının eğitim sürecine nasıl katkı sağlayacakları ile ilgili rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin bilgilendirici toplantılar düzenlenmesini istemektedirler. Araştırma sonuçları doğrultusunda aile katılımı konusunun daha iyi anlaşılabilmesi ve uygulanabilmesi için çözüm önerilerine yer verilmiştir. Okullarda rehberlik ve psikolojik hizmetler biriminin, çocuğu özel eğitim alan velilere yönelik MEB tarafından hazırlanan aile eğitimi programları çerçevesinde bilgilendirici toplantılar ve seminerler düzenlenmesi, okul yöneticilerine aile katılımı ve aile eğitimi konularında hizmet içi eğitimler verilmesi bu çözüm önerilerinden bazılarıdır. Anahtar Sözcükler: Aile Katılımı, Özel Eğitim, Aile Eğitimi.